Cel badania Badanie ma na celu identyfikację patogennych wariantów w genie DPYD, który koduje enzym dihydropirymidynową dehydrogenazę (DPD). DPD jest kluczowym katalizatorem rozkładu fluoropirimidyn – leków takich jak 5‑fluorouracyl, kapecytabina czy tegafur – do nieaktywnych metabolitów.
Obniżona lub brakująca aktywność enzymu zwiększa narażenie pacjenta na poważne działania niepożądane, w tym ciężką mielosupresję, biegunki, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej i inne reakcje toksyczne. Wskazania kliniczne Planowane rozpoczęcie terapii fluoropirimidynowej (5‑FU, kapecytabina, tegafur) – test powinien być wykonany przed pierwszą dawką. Historia nieprzewidywalnych, ciężkich działań niepożądanych po fluoropirimidynach u pacjenta lub w najbliższej rodzinie.
Profilowanie farmakogenetyczne w ramach optymalizacji dawkowania leków onkologicznych. Ocena ryzyka toksyczności u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, które mogą wymagać leczenia onkologicznego. Włączenie do programów precyzyjnej medycyny onkologicznej oraz do oceny ryzyka przed podaniem leków z grupy fluoropirimidyn. Materiał biologiczny Do analizy pobiera się jedną z następujących próbek: Krew żylna w probówce z EDTA – minimalna objętość 2 ml.
Wymaz z jamy ustnej (kąpiel DNA) – co najmniej 1 ml płynu wymazowego. Próbka musi być oznaczona odpowiednim kodem ICD‑10: DPYD i dostarczona do laboratorium w ciągu 48 h od pobrania. Metoda Analiza przeprowadzana jest przy użyciu jednej z następujących technologii: Sekwencjonowanie nowej generacji (NGS) – obejmuje pełne eksony DPYD oraz najważniejsze introny, co pozwala wykryć zarówno znane, jak i rzadkie warianty.
PCR z późniejszą sekwencją Sanger – skierowane na najczęściej występujące mutacje klinicznie istotne. Test obejmuje następujące warianty, które według wytycznych CPIC i PharmGKB mają istotny wpływ na aktywność DPD: c.1905+1G>A (znany jako DPYD*2A) c.2846A>T (DPYD*13) c.1679T>G (DPYD*9A) c.1129‑5923C>G (haplotyp HAPB) Wynik jest klasyfikowany jako: Normalna aktywność DPD – brak mutacji lub obecność wariantów neutralnych.
Obniżona aktywność DPD – nosicielstwo heterozygotyczne patogennego wariantu. Brak aktywności DPD – homozygotyczne lub złożone mutacje prowadzące do praktycznie nieobecnej funkcji enzymu. Przygotowanie pacjenta Test nie wymaga specjalnego przygotowania. W przypadku pobrania krwi pacjent powinien unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożywania dużych ilości alkoholu w ciągu 24 h przed pobraniem. Nie ma konieczności zachowywania postu.