Cel badania Pomiar stężenia białka C4 w surowicy krwi służy do oceny funkcjonowania klasycznej oraz lektynowej drogi układu dopełniacza. Wynik umożliwia wykrycie zarówno nabytych, jak i wrodzonych zaburzeń tego elementu, a także monitorowanie aktywności chorób autoimmunologicznych i stanów zapalnych.
Wskazania kliniczne monitorowanie przebiegu i nasilenia tocznia rumieniowatego układowego (SLE) oraz innych chorób autoimmunologicznych, takich jak zespół Sjögrena, mieszana choroba tkanki łącznej czy zapalenie naczyń (np.
choroba Henoch‑Schönleina); rozpoznanie i kontrola dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego, w którym obniżony poziom C4 to często skutek niedoboru inhibitora C1; ocena przyczyn nawracających, zwłaszcza ropnych, infekcji bakteryjnych związanych z wrodzonym niedoborem C4; diagnoza oraz ocena ciężkości ostrego kłębuszkowego zapalenia nerek i innych chorób tworzących kompleksy immunologiczne (krioglobulinemia, zapalenie naczyń); wsparcie diagnostyczne w przypadkach objawów autoimmunologicznych u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, gdzie nieprawidłowości w układzie dopełniacza mogą modulować procesy zapalne.
Materiał do badania Krew żylna pobrana do probówki zawierającej antykoagulant (np. Z próbki uzyskuje się surowicę, która jest poddawana analizie. Metoda badania Stężenie C4 wyznacza się metodą immunoturbidometryczną. W roztworze surowicy dodaje się przeciwciała specyficzne dla C4; powstające kompleksy immunologiczne wywołują zmętnienie, którego intensywność jest proporcjonalna do ilości białka C4 w próbce. Wynik podaje się w gramach na litr (g/L).
Przygotowanie pacjenta Badanie nie wymaga specjalnych przygotowań – można je wykonać zarówno na czczo, jak i po posiłku. Nie należy przyjmować leków przeciwzakrzepowych w dniu pobrania, jeśli nie jest to zalecane przez lekarza. Zakresy referencyjne Typowy zakres prawidłowego stężenia C4 w surowicy wynosi 0,09–0,36 g/L. Wartości graniczne mogą się nieznacznie różnić w zależności od zastosowanego sprzętu i kalibracji.
Interpretacja wyników Podwyższone stężenie C4 ostre fazy zapalenia, w tym niektóre ciężkie infekcje bakteryjne; nowotwory z intensywną odpowiedzią immunologiczną; podwyższony poziom cholesterolu i trójglicerydów, które mogą sztucznie podnieść wynik. Obniżone stężenie C4 aktywny toczeń rumieniowaty układowy; ostra postać kłębuszkowego zapalenia nerek; choroby tworzące kompleksy immunologiczne (krioglobulinemia, zapalenie naczyń, m.in.