Cel badania Test określa koncentrację białka C3 w surowicy krwi. C3 jest centralnym komponentem układu dopełniacza, uczestniczącym w obu szlakach aktywacji – klasycznym i alternatywnym – oraz w powstawaniu kompleksów immunologicznych C3a i C3b, które odgrywają rolę w opsonizacji, chemotaksji i tworzeniu kompleksu ataku błony. Wskazania kliniczne Podejrzenie pierwotnego lub wtórnego niedoboru C3 (np. dziedziczny autosomalny recesywny).
Choroby autoimmunologiczne: toczeń rumieniowaty układowy, zespoły mieszane tkanki łącznej, zespół Sjögrena, zapalenie tętnic (np. choroba Takayasu), stwardnienie rozsiane. Przewlekłe zapalenia wątroby, przewlekłe infekcje bakteryjne i wirusowe, sepsa. Powikłania po zakażeniu streptokokami, takie jak kłębuszkowe zapalenie nerek czy zapalenie wsierdzia.
Monitorowanie aktywności układu immunologicznego u pacjentów z autyzmem (ASD) oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, u których obserwuje się dysregulację dopełniacza. Ocena stanu zapalnego przy podejrzeniu zespołów naczyniowych (np. zapalenie naczyń, pokrzywkowe zapalenie naczyń) i chorób metabolicznych (hiperlipidemia). Materiał i przygotowanie pacjenta Do analizy potrzebna jest krew żylna pobrana w probówce bez antykoagulantu, aby uzyskać surowicę.
Nie wymaga specjalnego przygotowania – pacjent może spożywać posiłki i przyjmować leki, chyba że lekarz zaleci inaczej. Próbkę należy przechowywać w temperaturze 2‑8 °C i analizować najpóźniej w ciągu 24 h od pobrania. Metoda Stężenie C3 wyznacza się metodą immunoturbidometryczną. Antyciała skierowane przeciwko C3 tworzą kompleksy z białkiem, co zwiększa mętność roztworu; intensywność mętności jest proporcjonalna do ilości C3 w próbce.
Alternatywnie można zastosować immunochemiluminescencję lub ELISA, które dają porównywalne wyniki. Normy Zakres referencyjny dla osób dorosłych wynosi 0,75 – 1,40 g/L. Dla dzieci wartości mogą być nieco wyższe (np. 0,90 – 1,60 g/L) i zależą od wieku oraz metody laboratoryjnej. Każde laboratorium powinno podawać własne przedziały referencyjne. Interpretacja wyników Podwyższone stężenie C3 Wczesne fazy ostrej infekcji bakteryjnej lub wirusowej (pierwsze dni).
Aktywne stany zapalne o podłożu immunologicznym, np. zapalenie wątroby, nasilone choroby autoimmunologiczne. Stosowanie leków zwiększających poziom C3, takich jak cymetydyna, cyklofosfamid czy doustne środki antykoncepcyjne. Hiperlipidemia – podwyższony poziom lipidów może sztucznie podnieść wynik ze względu na lipemię. Reakcja po immunomodulacji lub suplementacji witaminą D, która może wpływać na syntezę białek dopełniacza.