Cel badania Pomiar stężenia dopaminy w osoczu ma na celu ocenę aktywności układu dopaminergicznego oraz identyfikację zaburzeń metabolizmu katecholamin. Wynik jest przydatny w diagnostyce stanów takich jak nadmierna produkcja katecholamin (np. pheochromocytoma), niedobory dopaminy, a także w ocenie wpływu leków i suplementów na układ nerwowy. Wskazania kliniczne Podejrzenie zaburzeń wydzielania katecholamin (np.
pheochromocytoma, neuroblastoma) – ICD‑10: E27.5 Ocena funkcji dopaminergicznej w chorobach neuropsychiatrycznych i neurorozwojowych, w tym w spektrum autyzmu (ICD‑10: F84.0‑F84.9), ADHD, zaburzenia ruchowe. Monitorowanie terapii farmakologicznej wpływającej na poziom dopaminy (leki przeciwpsychotyczne, leki antydepresyjne, środki pobudzające). Badanie przy podejrzeniu zaburzeń metabolicznych wpływających na neurotransmitery, np. w chorobie Parkinsona, zespołach dysautonomii.
Materiał biologiczny Krew żylna pobrana do probówki z antykoagulantem EDTA. Po wirowaniu – uzyskane osocze, które jest przechowywane w temperaturze –80 °C do momentu analizy. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem próbki zaleca się: Wstrzymanie spożycia pokarmów i napojów (w tym kofeiny) na co najmniej 8 h. Unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz stresu emocjonalnego w ciągu 24 h przed badaniem. Zaprzestanie przyjmowania leków wpływających na poziom dopaminy (np.
leki przeciwpsychotyczne, amfetamina) po konsultacji z lekarzem. Metoda Stężenie dopaminy w osoczu oznacza się najczęściej przy użyciu wysokosprawnej chromatografii cieczowej sprzężonej z detekcją elektrochemiczną (HPLC‑ED) lub spektrometrią mas (LC‑MS/MS). Próbka jest najpierw poddawana deproteinizacji, a następnie analizie, co zapewnia wysoką czułość i specyficzność pomiaru.
Interpretacja wyników Referencyjne zakresy dopaminy w osoczu (przy prawidłowym przygotowaniu) wynoszą zazwyczaj 0,01–0,05 ng/mL, jednak wartości mogą się różnić w zależności od laboratorium. Wyniki poniżej normy mogą sugerować niedobór dopaminy, co może być związane z chorobą Parkinsona, zaburzeniami rozwojowymi lub wpływem leków hamujących syntezę dopaminy. Wyniki powyżej normy mogą wskazywać na nadmierną produkcję katecholamin (np.
pheochromocytoma, neuroblastoma), stres, intensywny wysiłek fizyczny lub przyjmowanie substancji zwiększających uwalnianie dopaminy. Wartości pośrednie wymagają korelacji z objawami klinicznymi oraz innymi badaniami laboratoryjnymi (np. Znaczenie w diagnostyce zaburzeń neurorozwojowych Dopamina odgrywa kluczową rolę w regulacji uwagi, motywacji i zachowań społecznych.