Cel badania Analiza poziomu dopaminy w dobowej zbiórce moczu (DZM) ma na celu ocenę ogólnego stanu układu dopaminergicznego. Dopamina jest głównym neuroprzekaźnikiem zaangażowanym w kontrolę ruchu, motywację, regulację emocji oraz procesy poznawcze. Zmiany jej metabolizmu mogą być związane z zaburzeniami neurorozwojowymi, takimi jak autyzm (ICD‑10: F84.0), PANS/PANDAS (ICD‑10: F06.0) oraz innymi zaburzeniami neuropsychiatrycznymi.
Wskazania kliniczne Diagnostyka nieprawidłowości w szlaku dopaminergicznym u pacjentów z ASD, ADHD, tic disorder lub zaburzeniami ruchowymi. Monitorowanie efektów terapii farmakologicznej wpływającej na poziom dopaminy (np. leki dopaminergiczne, inhibitory MAO‑B). Ocena stanu metabolicznego w chorobach endokrynologicznych i metabolicznych, które mogą wpływać na syntezę katecholamin.
Badania naukowe mające na celu wyjaśnienie roli dopaminy w patofizjologii zaburzeń neurorozwojowych. Materiał biologiczny i przygotowanie pacjenta Do analizy wykorzystuje się 24‑godzinną zbiórkę moczu (DZM). Przed przystąpieniem do badania mocz musi zostać zakwaszony, aby zapobiec utlenianiu dopaminy oraz jej degradacji enzymatycznej. Dla każdego 1000 ml DZM należy dodać 10 ml roztworu 10 % kwasu solnego (HCl), co zapewnia optymalne pH w przedziale 2‑5.
Po zakwaszeniu próbkę należy dobrze wymieszać i przechowywać w temperaturze 2‑8 °C, a analizę wykonać nie później niż 24 h od pobrania. Metoda Stężenie dopaminy określa się najczęściej metodą wysokosprawnej chromatografii cieczowej sprzężonej z spektrometrią mas (LC‑MS/MS) lub chromatografią cieczową z detekcją elektrochemiczną (HPLC‑ED).
Etapy analizy obejmują: Ekstrakcję dopaminy z zakwaszonego moczu przy użyciu technik solid‑phase extraction (SPE) lub liquid‑liquid extraction (LLE). Rozdział chromatograficzny na kolumnie C18 przy zastosowaniu gradientu rozpuszczalnika. Detekcję i kwantyfikację dopaminy na podstawie krzywej kalibracyjnej przygotowanej z standardów wewnętrznych. Interpretacja wyników Wynik podaje się w jednostkach ng/ml lub µg/24 h.
Typowe zakresy referencyjne dla zdrowych dorosłych wynoszą 10‑150 ng/ml (lub 0,2‑3 µg/24 h), ale mogą się różnić w zależności od laboratorium oraz zastosowanej metody. Wyniki poniżej normy mogą sugerować obniżoną syntezę dopaminy, zaburzenia transportu lub zwiększoną degradację, natomiast podwyższone poziomy mogą wskazywać na zwiększoną aktywność dopaminergiczną, stres oksydacyjny lub nieprawidłową eliminację.