Cel badania Określenie dokładnego stężenia doksepiny (doxepiny) w surowicy krwi żylnej w celu oceny prawidłowości prowadzonej farmakoterapii oraz wykrycia ewentualnego przedawkowania. Wskazania kliniczne Monitorowanie terapii doxepiną u pacjentów z zaburzeniami nastroju, lękowymi lub bezsennością. Ocena przyjmowania leku i zgodności z zaleceniami (terapeutyczne monitorowanie poziomu).
Rozpoznanie przedawkowania lub toksyczności, szczególnie u dzieci i młodzieży z zaburzeniami neurorozwojowymi, które mogą otrzymywać leki psychotropowe off‑label. Badania farmakokinetyczne i ocena interakcji lekowych. Materiał biologiczny Krew żylna – surowica. Pobranie 2 ml krwi do probówki bez antykoagulantu, po odwirowaniu uzyskuje się surowicę, która jest przechowywana w temperaturze –20 °C lub niższej do momentu analizy.
Przygotowanie pacjenta Próbka pobierana jest w stanie spoczynku, najczęściej 12 ± 2 h po ostatniej dawce leku, aby uzyskać stabilny poziom szczytowy. Pacjent powinien powstrzymać się od przyjmowania dodatkowych suplementów lub leków wpływających na metabolizm cytochromu P450 (np. inhibitorów CYP2D6) na co najmniej 48 h przed pobraniem. Metoda Stężenie doksepiny wyznaczane jest metodą wysokosprawnej chromatografii cieczowej sprzężonej z spektrometrią mas (HPLC‑MS/MS).
Proces obejmuje: Ekstrakcję cieczowo‑cieczową z surowicy. Rozdział na kolumnie odwróconej fazy. Detekcję przy użyciu jonizacji elektrosprezy (ESI) w trybie dodatnim. Kwantyfikację na podstawie krzywej kalibracyjnej przygotowanej z znanymi stężeniami standardu doksepiny. Dolna granica wykrywalności (LLOQ) wynosi 5 ng/ml, a zakres pomiarowy 5 ng/ml – 500 ng/ml.
Interpretacja wyników Typowe zakresy terapeutyczne dla doksepiny (doxepiny) w surowicy wynoszą: Stężenie podterapeutyczne: Stężenie terapeutyczne: 50 – 200 ng/ml – pożądany zakres, zapewniający skuteczność przy akceptowalnym ryzyku działań niepożądanych. Stężenie toksyczne: > 300 ng/ml – zwiększone ryzyko działań toksycznych, w tym arytmii, drgawek, zaburzeń świadomości.
Wartości powyżej zakresu terapeutycznego wymagają natychmiastowej oceny klinicznej i ewentualnej korekty dawki. Uwagi kliniczne w kontekście zaburzeń neurorozwojowych U pacjentów z ASD, PANS/PANDAS oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi często stosuje się leki psychotropowe w niższych dawkach, ale z uwagi na indywidualną wrażliwość metaboliczną konieczne jest regularne monitorowanie poziomu leku.