Cel badania Pomiar stężenia dihydrotestosteronu (DHT) w surowicy krwi pozwala określić intensywność działania androgenów w organizmie. DHT jest produktem przemiany testosteronu pod wpływem enzymu 5α‑reduktazy i wykazuje silniejsze działanie androgenne niż testosteron, co ma znaczenie w wielu procesach fizjologicznych i patologicznych. Wskazania kliniczne Ocena przyczyn nadmiernego owłosienia (hirsutyzm) u kobiet oraz zaburzeń miesiączkowania.
Diagnostyka i monitorowanie łysienia androgenowego (łysienie typu męskiego) u obu płci. Badanie w kontekście zespołu policystycznych jajników (PCOS) i innych stanów hiperandrogenizmu. Ocena funkcji gonad przy hipogonadyzmie męskim, opóźnionym dojrzewaniu lub po uszkodzeniach jąder. Kontrola terapii inhibitorami 5α‑reduktazy (finasteryd, dutasteryd) oraz innych leków wpływających na metabolizm androgenów.
Ocena ryzyka i progresji chorób prostaty, w tym przerostu gruczołu krokowego i nowotworów prostaty. Badania nad wpływem prenatalnego narażenia na podwyższone poziomy androgenów na rozwój zaburzeń neurorozwojowych, w tym autyzmu (ASD). Materiał biologiczny i metoda Do analizy wykorzystuje się surowicę krwi. Standardowo pobiera się 5 ml krwi żylnej, po 8‑12‑godzinnym okresie postu, aby zminimalizować wpływ posiłku na poziom hormonów.
Wynik uzyskuje się najczęściej metodą immunochemiczną – testem immunoenzymatycznym (ELISA) lub immunochemiluminescencyjnym (ICMA). W laboratoriach o podwyższonych wymaganiach jakościowych dostępna jest także metoda chromatografii cieczowo‑spektrometrii masowej (LC‑MS/MS), zapewniająca jeszcze wyższą czułość i specyficzność. Przygotowanie pacjenta Post 8‑12 h przed pobraniem (dozwolona jedynie woda). Unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz stresu w dniu badania.
Informowanie lekarza o przyjmowanych lekach wpływających na gospodarkę hormonalną (np. sterydy anaboliczne, leki przeciwandrogenowe, suplementy zawierające DHEA). W przypadku kobiet w ciąży lub karmiących piersią należy zgłosić ten fakt przed pobraniem próbki. Zakresy referencyjne i interpretacja wyników Wartości referencyjne różnią się w zależności od płci, wieku oraz zastosowanej metody pomiarowej.
Poniżej podano przybliżone przedziały uzyskiwane w większości laboratoriów: Mężczyźni (dorosli): 30‑85 ng/dL (1‑2,9 nmol/L). Kobiety (dorosłe): 5‑30 ng/dL (0,2‑0,9 nmol/L). Dzieci i młodzież: wartości rosną stopniowo od okresu noworodkowego, przyspieszają w okresie dojrzewania i stabilizują się w wieku dorosłym. Podwyższone stężenie DHT może wskazywać na: Hiperandrogenizm (np. PCOS, nadnerczowy hiperandrogenizm). Wzmożoną aktywność enzymu 5α‑reduktazy (np.