Cel badania Badanie poziomu dihydrotestosteronu (DHT) w surowicy krwi pozwala ocenić aktywność androgenową w organizmie. DHT jest najważniejszym biologicznie aktywnym metabolitem testosteronu, którego działanie obejmuje rozwój i utrzymanie męskich cech płciowych, regulację funkcji gruczołu krokowego, wpływ na gruczoły łojowe oraz na wzrost włosów. Wskazania kliniczne Ocena przyczyn łysienia androgenowego (ICD‑10 L64.9).
Diagnostyka hirsutyzmu i innych objawów nadmiernego działania androgenów (ICD‑10 E29.1). Monitorowanie chorób gruczołu krokowego, w tym łagodnego przerostu prostaty (ICD‑10 N40) oraz raka prostaty (ICD‑10 C61). Badanie przy podejrzeniu zespołu nadnerczowo-płciowego (np. hiperandrogenizm, zespół policystycznych jajników).
Ocena wpływu androgenów na układ nerwowy, w tym potencjalny związek z zaburzeniami neurorozwojowymi, takimi jak spektrum autyzmu, gdzie nieprawidłowa ekspozycja prenatalna na androgeny może wpływać na rozwój mózgu. Metoda Stężenie DHT oznacza się w surowicy pobranej z krwi żylnej. Najczęściej wykorzystywaną techniką jest immunochemiluminescencja (ICMA) lub testy immunoenzymatyczne (ELISA), które charakteryzują się wysoką czułością i specyficznością.
Wynik podaje się w ng/dl lub pmol/l. Interpretacja wyników Wartości prawidłowe: u mężczyzn zazwyczaj 30‑85 ng/dl (≈ 1‑3 nmol/l), u kobiet Podwyższone stężenie DHT: może wskazywać na hiperandrogenizm, łysienie androgenowe, hirsutyzm, przerost prostaty lub nowotwór prostaty. Obniżone stężenie DHT: może być związane z niedoczynnością gonad, zaburzeniami przysadki, przyjmowaniem inhibitorów 5‑alfa‑reduktazy (np. finasteryd) lub z nieprawidłowym metabolizmem testosteronu.
Znaczenie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych: niektóre badania sugerują, że podwyższone poziomy androgenów w okresie prenatalnym mogą wpływać na rozwój struktur mózgowych, co jest istotne przy ocenie pacjentów z ASD lub innymi zaburzeniami neurorozwojowymi. Przygotowanie pacjenta Próbka pobierana jest z żyły w stanie spoczynku, najczęściej rano (07:00‑09:00), po co najmniej 8‑godzinnym okresie postu.
Należy poinformować pacjenta o konieczności odstawienia leków wpływających na metabolizm androgenów (np. finasteryd, dutasteryd, sterydy anaboliczne) na 2‑4 tygodnie przed pobraniem, o ile nie jest to sprzeczne z zaleceniami lekarza. Ograniczenia i uwagi Wartość DHT może być zmieniona pod wpływem stresu, chorób wątrobowych, otyłości oraz przyjmowania niektórych leków.