Cel badania Określenie stężenia diazepamu w surowicy krwi żylnej. Badanie umożliwia ocenę, czy dawka leku znajduje się w granicach terapeutycznych, wykrycie przedawkowania oraz kontrolę przyjmowania leku przez pacjenta. Wskazania kliniczne Monitorowanie terapii diazepamem u pacjentów z zaburzeniami lękowymi, padaczką, spastycznością mięśni lub zespołem abstynencji alkoholowej.
Ocena przyczyn objawów toksycznych (sedacja, depresja oddechowa, zaburzenia świadomości) – podejrzenie przedawkowania benzodiazepin (ICD‑10 T42.6). Kontrola zgodności z zaleceniami przyjmowania leku (np. w przypadkach nadużywania substancji). Badania sądowo‑medyczne oraz toksykologiczne w sytuacjach podejrzenia zatrucia. W kontekście zaburzeń neurorozwojowych (np. ASD, ADHD) – ocena poziomu leku przy terapii objawów lękowych lub napadów.
Metoda Stężenie diazepamu wyznacza się w surowicy krwi żylnej metodą chromatografii cieczowej sprzężonej z detekcją masową (LC‑MS/MS) lub wysokosprawnej chromatografii cieczowej z detekcją UV (HPLC‑UV). Metoda charakteryzuje wysoką czułość (dolny limit wykrywalności Przygotowanie pacjenta Badanie pobiera się na czczo, najczęściej rano, aby uniknąć wpływu posiłku na dystrybucję leku.
Pacjent powinien poinformować laboratorium o przyjmowanych lekach, suplementach oraz o ewentualnym spożyciu alkoholu w ciągu ostatnich 24 h. W przypadku monitorowania terapii zaleca się pobranie próbki w ustalonym czasie po ostatniej dawce (zwykle 2‑4 h po przyjęciu), co umożliwia porównanie z wartościami terapeutycznymi. Interpretacja wyników Stężenie terapeutyczne – 200‑1000 ng/mL (wartości zależą od wskazań klinicznych i schematu dawkowania).
Stężenie podterapeutyczne – Stężenie toksyczne – > 2000 ng/mL, zwiększone ryzyko działań niepożądanych, w tym depresji ośrodka oddechowego. Wartości powyżej 5000 ng/mL zazwyczaj świadczą o poważnym przedawkowaniu i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
Uwagi dodatkowe Wynik należy interpretować w kontekście dawki przyjmowanego leku, czasu od ostatniej dawki, wieku, masy ciała oraz współistniejących chorób, w tym zaburzeń neurorozwojowych, które mogą wpływać na farmakokinetykę diazepamu.