Cel badania Badanie ma na celu wykrycie liczby powtórzeń dinukleotydowych (TA)n w regionie promotorowym genu UGT1A1. Zmienność tego fragmentu reguluje ekspresję enzymu UDP‑glukuronozylotransferazy 1A1, kluczowego w koniugacji bilirubiny oraz wielu leków. Identyfikacja wariantu (TA)7 lub innych nie‑referencyjnych alleli pozwala określić predyspozycję do zespołu Gilberta (kod ICD GIL‑1) oraz potencjalne problemy z metabolizmem farmakologicznym.
Wskazania kliniczne Podwyższony, nieszkodliwy poziom bilirubiny niesprzężonej sugerujący zespół Gilberta. Planowanie lub monitorowanie terapii lekami, które są metabolizowane przez UGT1A1 (np. irinotekan, atazanawir, leki przeciwzakrzepowe). Ocena ryzyka hiperbilirubinemii w stanach zwiększonego stresu, infekcjach, po zabiegach chirurgicznych lub w okresie ciąży.
Badanie w ramach kompleksowej oceny czynników ryzyka neurologicznego u dzieci i młodzieży z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, gdzie podwyższona bilirubina może oddziaływać na rozwój mózgu. Rozpoznanie przyczyn niejasnych reakcji toksycznych lub niewystarczającej skuteczności leków metabolizowanych przez UGT1A1. Materiał biologiczny Krew pełna pobrana do probówki z EDTA – objętość 2 ml.
Metoda Analiza przeprowadzana jest przy użyciu reakcji łańcuchowej polimerazy (PCR) z primerami flankującymi badany fragment promotorowy. Uzyskane produkty PCR poddawane są separacji w elektroforezie kapilarnej lub żelowej, co umożliwia precyzyjne określenie długości fragmentu i wyliczenie liczby powtórzeń (TA)n. (TA)6 – allel referencyjny, zapewniający pełną aktywność enzymu. (TA)7 – najczęstszy wariant obniżający aktywność UGT1A1 do ok.
(TA)5, (TA)8 oraz inne rzadkie allele – mogą powodować jeszcze niższą lub wyższą aktywność enzymatyczną; ich znaczenie kliniczne wymaga korelacji z objawami i ewentualnych testów enzymatycznych. Przygotowanie pacjenta Nie jest wymagane specjalne przygotowanie przed pobraniem krwi. Próbkę można pobrać w dowolnym dniu, niezależnie od posiłków.
W przypadku badań kontrolnych po podaniu leków wpływających na bilirubinę zaleca się udokumentowanie przyjmowanych substancji oraz ewentualnych objawów żółtaczki. Interpretacja wyników (TA)6/(TA)6 – genotyp uznawany za prawidłowy, ryzyko wystąpienia zespołu Gilberta jest minimalne. (TA)6/(TA)7 lub (TA)7/(TA)7 – zwiększona predyspozycja do podwyższonego poziomu bilirubiny; im większa liczba alleli (TA)7, tym wyższe prawdopodobieństwo objawów.