Cel badania Badanie ma na celu wyznaczenie ilości SAICAR – pośredniego metabolitu w de‑novo syntezie puryn oraz w szlaku biosyntezy pirymidyn – w wybranym materiale biologicznym. Wynik pozwala na identyfikację i kontrolę wrodzonych defektów enzymatycznych oraz innych nieprawidłowości metabolicznych, które mogą wpływać na rozwój neurologiczny.
Wskazania kliniczne Podejrzenie wrodzonych zaburzeń szlaku purynowego, takich jak niedobór adenylosukcynianowej liazy (ASL) czy mutacje w genie SAICAR syntetazy. Objawy neurologiczne: opóźnienie rozwoju psychomotorycznego, napady padaczkowe, regresja rozwojowa, nieprawidłowości w zachowaniu. Spektrum autyzmu (ASD) z podejrzeniem zaburzeń metabolicznych puryn‑pirymidynowych. Przewlekłe podwyższone stężenie kwasu moczowego, kamica nerkowa nie wyjaśniona innymi przyczynami.
Ocena efektywności interwencji dietetycznych lub farmakologicznych wpływających na metabolizm puryn. Badania kontrolne u pacjentów po diagnozie wrodzonych zaburzeń metabolicznych szlaku purynowego. Materiał biologiczny Preferowana 24‑godzinna zbiórka moczu – zapewnia najpełniejsze odzwierciedlenie wydalania SAICAR. Alternatywnie: próbka osocza pobrana po co najmniej 8‑godzinnym poście.
Próbka musi być oznaczona datą i godziną rozpoczęcia oraz zakończenia zbiórki (w przypadku moczu). Metoda Stężenie SAICAR oznacza się przy użyciu wysokosprawnej chromatografii cieczowej sprzężonej z tandemową spektrometrią mas (LC‑MS/MS). Procedura obejmuje: Przygotowanie próbki – filtracja, dodanie wewnętrznego standardu izotopowego (np. SAICAR‑13C,15N) w celu korekcji strat i zmienności pomiaru. Rozdział na kolumnie odwróconej fazy C18 przy gradientowym elucie.
Detekcję i kwantyfikację SAICAR na podstawie stosunku sygnału badanego analitu do sygnału standardu, z limitami wykrywalności rzędu 0,05 µmol/L w osoczu i 0,1 µmol/24 h w moczu. Przygotowanie pacjenta Unikanie pokarmów bogatych w puryny (np. podroby, czerwone mięso, ryby, drożdże) oraz napojów zawierających kofeinę na co najmniej 24 h przed pobraniem próbki. W przypadku pobrania osocza – post trwający minimum 8 h (woda dozwolona, jedzenie i napoje zawierające puryny zakazane).
Dokładne oznaczenie czasu rozpoczęcia i zakończenia 24‑godzinnej zbiórki moczu oraz przechowywanie próbki w temperaturze 2‑8 °C nie dłużej niż 24 h, lub zamrożenie w –20 °C przy dłuższym przechowywaniu. Próbka musi być dostarczona w szczelnie zamkniętym pojemniku, oznaczonym imieniem i nazwiskiem pacjenta oraz kodem badania.