Cel badania Badanie ma na celu wykrycie obecności wolnej hemoglobiny w moczu oraz ocenię stopnia hemolizy wewnątrznaczyniowej, a także identyfikację charakterystycznych zmian w powierzchni erytrocytów (niedobór białek GPI‑kotwicznych CD55 i CD59). Dzięki temu możliwe jest potwierdzenie rozpoznania paroksyzmowej nocnej hemoglobinurii (ICD‑10 D59.5) oraz ocena skuteczności terapii przeciwkomplementowej.
Wskazania kliniczne Podejrzenie paroksyzmowej nocnej hemoglobinurii (PNH) – nagłe, nocne epizody ciemnego moczu, zmęczenie, duszność. Obserwacja pacjentów z niejasną przyczyną hematurii, zwłaszcza w połączeniu z objawami hemolizy (podwyższone LDH, spadek haptogobiny, żółtaczka). Monitorowanie skuteczności leczenia inhibitorami C5 (np. eculizumab, ravulizumab) oraz ocena ryzyka nawrotu napadów.
Rozpoznanie współistniejących zaburzeń autoimmunologicznych, które mogą nasilać proces hemolityczny i wpływać na rozwój zaburzeń neurorozwojowych. Materiał biologiczny Pełna krew żylna pobrana do probówki z antykoagulantem EDTA. Próbka powinna być dostarczona do laboratorium w ciągu 4 h od pobrania. Metoda Spektrofotometryczne oznaczenie wolnej hemoglobiny w surowicy – pomiar absorbancji przy 415 nm pozwala na ilościową ocenę hemolizy.
Analiza biochemiczna – jednoczesne oznaczenie wskaźników hemolizy: LDH, bilirubiny wolnej, haptogobiny, poziomu retikulocytów. Flow cytometryczne badanie erytrocytów – oznaczenie ekspresji CD55 i CD59 przy użyciu fluorochromowych przeciwciał monoklonalnych. Deficyt tych białek jest charakterystyczny dla klonalnych komórek w PNH. Interpretacja wyników Wolna hemoglobina w surowicy podwyższona (> 15 mg/dL) wskazuje na aktywną hemolizę.
LDH podwyższone, haptoglobina obniżona potwierdzają proces hemolityczny. Deficyt CD55 i/lub CD59 na > 5 % erytrocytów potwierdza obecność klonalnej populacji komórek charakterystycznej dla PNH. Negatywne wyniki (brak deficytu CD55/CD59, prawidłowe markery biochemiczne) wykluczają PNH, ale nie wykluczają innych przyczyn hematurii. Przygotowanie pacjenta Nie jest wymagana specjalna diety ani post.
Pacjent powinien unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz ekspozycji na czynniki wywołujące stres oksydacyjny (np. wysokie temperatury) na 24 h przed pobraniem krwi. W przypadku przyjmowania leków przeciwzakrzepowych lub immunosupresyjnych należy poinformować lekarza prowadzącego, ponieważ mogą wpływać na wyniki badania.