Cel badania Analiza eksonów 16 i 17 genu APP (amyloid precursor protein) ma na celu identyfikację patogennych wariantów DNA, które są przyczyną autosomalnie dominującej, wczesnodominującej postaci choroby Alzheimera (EOAD). Badanie jest przeprowadzane jako drugi krok diagnostyczny po wstępnej ocenie klinicznej oraz ewentualnych badaniach obrazowych. Wskazania kliniczne Wyraźny wywiad rodzinny z przypadkami demencji pojawiającymi się przed 65.
Potwierdzona lub podejrzana wczesnodominująca postać choroby Alzheimera u pacjenta, u którego dotychczasowe testy genetyczne (np. PSEN1, PSEN2) nie wykazały mutacji. Planowanie profilaktyki i opieki genetycznej w rodzinach z udokumentowanym ryzykiem dziedziczenia choroby. Rozważanie terapii modyfikujących przebieg choroby po wykluczeniu lub potwierdzeniu etiologii genetycznej. Współwystępowanie z zaburzeniami neurorozwojowymi (np.
ASD, ADHD), kiedy istotne jest wyjaśnienie potencjalnych czynników ryzyka neurodegeneracji. Materiał biologiczny DNA wyizolowane z 5 ml krwi pełnej pobranej do probówki z EDTA. Alternatywnie – wymaz z jamy ustnej (buccal swab) w sytuacji, gdy pobranie krwi jest niemożliwe lub niepożądane. Przygotowanie pacjenta Badanie nie wymaga głodówki ani specjalnej diety. Przed pobraniem próbki należy: Unikać intensywnego wysiłku fizycznego w ciągu 24 h.
Zrezygnować z leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryna, dabigatran) w ciągu 48 h, jeśli to możliwe, aby ułatwić pobranie krwi. Podpisać świadomą zgodę na test genetyczny oraz otrzymać informacje o konsekwencjach uzyskanego wyniku. Metoda PCR – amplifikacja specyficznych fragmentów DNA obejmujących eksony 16 i 17. Sekwencjonowanie Sanger lub next‑generation sequencing (NGS) – precyzyjna identyfikacja pojedynczych zmian nukleotydowych (mutacji punktowych, insercji, delecji).
Analiza bioinformatyczna przy użyciu baz danych takich jak ClinVar, AlzGene oraz klasyfikacji ACMG w celu określenia patogeniczności wykrytych wariantów. Interpretacja wyników Raport podaje obecność lub brak patogennych wariantów w analizowanych eksonach: Wariant patogenny / prawdopodobnie patogenny – wskazuje na wysokie ryzyko rozwoju dziedzicznej postaci choroby Alzheimera; zaleca się konsultację genetyczną oraz badanie członków rodziny.
Wariant o niejasnym znaczeniu klinicznym (VUS) – wymaga dalszej oceny, np. badań rodzinnych, testów funkcjonalnych lub monitorowania klinicznego. Wariant łagodny / neutralny – nie wykazuje związku z patogenezą Alzheimera, choć nie wyklucza innych przyczyn demencji. Znaczenie kliniczne Wykrycie mutacji w genie APP (np. szwedzka mutacja K670N/M671L, mutacja Indiana V717F) umożliwia: Precyzyjne ustalenie etiologii choroby i prognozy jej przebiegu.