Cel badania Oznaczenie stężenia dehydrogenazy mleczanowej (LDH) w płynie stawowym służy do wykrywania i oceny uszkodzenia komórek w obrębie stawu. Podwyższone wartości wskazują na procesy patologiczne, takie jak zapalenie, infekcja, uraz, choroby mięśniowo‑szkieletowe oraz nowotwory obejmujące tkankę stawową. Wskazania kliniczne Ostre i przewlekłe zapalenia stawów (np.
reumatoidalne, zakaźne) Urazy stawów – kontuzje, zwichnięcia, uszkodzenia łąkotki Choroby mięśni poprzecznie prążkowanych wpływające na staw (np. zapalenie mięśni, dystrofie) Nowotwory stawów i okolicznych tkanek (np. synovialny sarkom) Rozpoznanie i różnicowanie przyczyn obrzęku stawowego u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym ASD i PANDAS, gdzie mogą występować współistniejące procesy autoimmunologiczne.
Materiał Płyn stawowy pobrany sterylną aspiracją z dotkniętego stawu. Metoda Stężenie LDH oznacza się metodą spektrofotometryczną, w której enzym katalizuje reakcję przekształcenia mleczanu i NAD⁺ w pirogronian oraz NADH. Wytworzony NADH absorbuje światło przy długości fali 340 nm, a intensywność absorpcji jest proporcjonalna do aktywności enzymu. Analiza obejmuje pięć izoform enzymu (LDH‑1 … LDH‑5), co umożliwia bardziej szczegółową ocenę źródła uszkodzenia tkankowego.
Interpretacja wyników Wartość prawidłowa: zazwyczaj Podwyższone LDH: sugeruje uszkodzenie komórek w obrębie stawu – najczęściej zapalenie, zakażenie bakteryjne lub wirusowe, uraz, a także nowotwory. Profil izoform: LDH‑1 dominująca – może wskazywać na uszkodzenie serca lub niektóre nowotwory. LDH‑5 dominująca – częściej związana z uszkodzeniem wątroby, mięśni lub nowotworami tkanki miękkiej.
Obniżone LDH: rzadko obserwowane, mogą wynikać z ciężkiej niedożywienia lub niedoboru witaminy B1. Przygotowanie pacjenta Aspiracja płynu stawowego powinna być wykonana w warunkach aseptycznych. Nie wymaga specjalnego przygotowania dietetycznego ani farmakologicznego, jednak przed pobraniem należy poinformować pacjenta o możliwym dyskomforcie i ryzyku niewielkiego krwawienia.
Znaczenie w diagnostyce zaburzeń neurorozwojowych U osób z autyzmem (ASD), PANS/PANDAS czy innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, współistniejące stany zapalne i autoimmunologiczne mogą wpływać na układ mięśniowo‑szkieletowy. Badanie LDW w płynie stawowym pozwala wykluczyć lub potwierdzić zapalenie stawów, które może nasilać objawy neurobehawioralne i wpływać na komfort ruchowy pacjenta.