Cel badania Pomiar aktywności dehydrogenazy glutaminianowej (GLDH) w surowicy krwi ma na celu wykrycie i monitorowanie uszkodzenia hepatocytów. Enzym ten jest silnie skoncentrowany w mitochondriach komórek wątrobowych, dlatego jego podwyższony poziom wskazuje na uszkodzenie wątroby. Wskazania kliniczne Ostre i przewlekłe choroby wątroby (np. zapalenie wątroby, marskość, stłuszczenie wątroby). Uszkodzenie wątroby spowodowane lekami, toksynami lub substancjami chemicznymi.
Ocena przyczyn podwyższonych enzymów wątrobowych (AST, ALT) – GLDH pomaga odróżnić uszkodzenie wątroby od uszkodzenia innych narządów. Monitorowanie funkcji wątroby u pacjentów przyjmujących leki o potencjalnym hepatotoksycznym działaniu, w tym u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, które mogą wymagać długotrwałej farmakoterapii. Diagnostyka niejasnych podwyższeń enzymów wątrobowych w kontekście zespołu PANS/PANDAS.
Metoda Badanie wykonywane jest na próbce krwi żylnej – surowicy. Po pobraniu krwi próbka jest odwirowywana, a następnie w laboratorium oznacza się aktywność GLDH metodą enzymatyczną, w której mierzy się tempo przekształcania L‑glutaminianu w α‑ketoglutaran przy jednoczesnym zużyciu NAD⁺. Wynik podawany jest w jednostkach na litr (U/L).
Interpretacja wyników Wartość prawidłowa: zazwyczaj Podwyższone poziomy: sugerują uszkodzenie hepatocytów – najczęściej w ostrym zapaleniu wątroby, toksycznym uszkodzeniu (np. leki, alkohol), niedokrwieniu wątroby lub w przebiegu ciężkich zakażeń. Wartości znacznie podwyższone (kilkadziesiąt‑kilkaset U/L): wskazują na intensywne uszkodzenie wątroby, np. w ostrym zapaleniu wirusowym, zatruciu paracetamolem lub w ostrym odmyku wątrobowym.
Wynik w normie przy podwyższonych ALT/AST: może sugerować uszkodzenie innych tkanek (np. mięśni) lub nie-wątrobowe przyczyny podwyższenia enzymów. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi nie jest wymagane specjalne przygotowanie dietetyczne. W przypadku podejrzenia wpływu leków na wyniki zaleca się informację lekarza o przyjmowanych preparatach, aby ewentualnie odczekać 24 h po przyjęciu leków o potencjalnym działaniu hepatotoksycznym.
Powiązania z diagnostyką zaburzeń neurorozwojowych U pacjentów z ASD, PANS/PANDAS i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, którzy są poddawani długotrwałej terapii farmakologicznej (np. antybiotyki, leki przeciwzapalne, suplementy), monitorowanie GLDH może pomóc w wczesnym wykryciu toksycznego wpływu leków na wątrobę, co jest istotne dla utrzymania optymalnej funkcji metabolicznej i uniknięcia dodatkowych komplikacji zdrowotnych.