Cel badania Dehydrogenaza beta‑hydroksymaślanowa (HBDH) jest izoenzymem dehydrogenazy mleczanowej, występującym głównie w mięśniu sercowym, ale także w wątrobie, nerkach i erytrocytach. Pomiar jej aktywności w surowicy służy do wykrywania uszkodzeń tych tkanek, ze szczególnym uwzględnieniem patologii serca. Wskazania kliniczne Ostre i przewlekłe choroby serca: zawał mięśnia sercowego (ICD‑10 I21), zapalenie mięśnia sercowego (ICD‑10 I51.4), niewydolność sercowa.
Choroby wątroby i dróg żółciowych: ostre zapalenie wątroby, marskość, uszkodzenia spowodowane toksynami. Stany hemolityczne i masywne uszkodzenia tkanek (np. Monitorowanie przebiegu terapii kardiologicznej oraz ocena ryzyka powikłań po zabiegach kardiochirurgicznych. W kontekście zaburzeń neurorozwojowych – badanie może być wskazane u pacjentów z ASD, PANS/PANDAS czy innymi zaburzeniami rozwojowymi, u których współistnieją zaburzenia metaboliczne lub sercowo‑naczyniowe.
Metoda Badanie przeprowadza się metodą enzymatyczną w oparciu o spektrofotometrię. W próbce surowicy beta‑hydroksymaślan (β‑OH‑butyrat) jest przekształcany w kwas acetooctowy przy udziale NAD⁺, co prowadzi do powstania NADH. Zmiana absorbancji przy 340 nm jest proporcjonalna do aktywności HBDH i wyrażana w jednostkach międzynarodowych na litr (U/L). Przygotowanie pacjenta Nie wymaga długotrwałego głodzenia – można pobrać próbkę w stanie dowolnym.
Unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz stresu emocjonalnego w ciągu 24 h przed pobraniem krwi, gdyż mogą podwyższyć poziom enzymu. W przypadku podejrzenia choroby wątroby lub hemolizy zaleca się jednoczesne pobranie dodatkowych badań biochemicznych (ALT, AST, bilirubina, hemogram). Interpretacja wyników Wartość prawidłowa: zazwyczaj 0‑30 U/L, w zależności od laboratorium i metodologii. Podwyższone wyniki: sugerują uszkodzenie komórek serca (np.
zawał, zapalenie), uszkodzenia wątroby, masową hemolizę lub inne stany zwiększające uwalnianie HBDH do krwi. Obniżone wyniki: rzadko klinicznie istotne, mogą wystąpić przy ciężkiej niewydolności wątroby lub w wyniku nieprawidłowego pobrania próbki. Wartości należy interpretować w kontekście innych parametrów (np. troponiny, CK‑MB, ALT/AST) oraz historii klinicznej pacjenta.
Uwagi dodatkowe Badanie HBDH jest często wykonywane jednocześnie z oznaczeniami enzymów sercowych (troponiny, CK‑MB) w celu zwiększenia czułości diagnostycznej w ostrej chorobie serca. W praktyce pediatrycznej, zwłaszcza u dzieci z zaburzeniami neurorozwojowymi, monitorowanie HBDH może pomóc w wykryciu współistniejących problemów metabolicznych i sercowo‑naczyniowych.