Cel badania D‑dimery są fragmentami fibryny powstałymi w wyniku enzymatycznego rozkładu skrzepu (fibrynoliza). Pomiar ich stężenia w osoczu pozwala ocenić, czy w organizmie zachodzi jednoczesna aktywacja układu krzepnięcia i jego rozpuszczania, co jest charakterystyczne dla stanów zakrzepowo‑zatorowych. Wskazania kliniczne Podejrzenie zakrzepicy żył głębokich (DVT) oraz zatorowości płucnej (PE).
Ocena ryzyka rozprzestrzeniania się zakrzepu w przebiegu rozprzestrzenionej koagulacji wewnątrznaczyniowej (DIC). Monitorowanie skuteczności i bezpieczeństwa terapii przeciwzakrzepowej. Kontrola ryzyka nawrotu zakrzepicy u pacjentów po przebytej chorobie zakrzepowo‑zatorowej. W sytuacjach zwiększonego ryzyka zakrzepicy u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi (np. ograniczona mobilność, współistniejące stany zapalne).
Metoda Badanie wykonywane jest na osoczu uzyskanym z krwi żylnej pobranej do probówki z antykoagulantem cytrynianowym. Najczęściej stosowaną techniką jest immunoturbidymetria lub test enzymatyczny (ELISA), w którym przeciwciała specyficzne dla fragmentów D‑dimeru wiążą się z analizowanymi cząsteczkami. Powstająca zmiana przejrzystości lub sygnał enzymatyczny jest proporcjonalna do stężenia D‑dimerów w próbce.
Przygotowanie pacjenta Nie wymaga głodówki; można spożywać posiłki i napoje przed pobraniem. W miarę możliwości unikać przyjmowania dużych dawek leków przeciwzakrzepowych (np. heparyny, warfaryny) przed pobraniem, o ile nie zagraża to bezpieczeństwu pacjenta. Pobranie krwi żylnej do probówki z 3,2 % cytrynianem (1 ml antykoagulantu na 9 ml krwi). Próbkę należy odwirować w ciągu 2 h od pobrania (1500 g, 10 min) i oddzielić osocze.
Osocze przechowywać w temperaturze 2‑8 °C i dostarczyć do laboratorium najpóźniej w ciągu 4 h od pobrania. Interpretacja wyników Wartość referencyjna zależy od zastosowanego testu, najczęściej <500 ng/mL FEU (lub <250 ng/mL D‑DU) uznaje się za prawidłową. Wynik poniżej progu odcięcia ma wysoką wartość predykcyjną ujemną – skutecznie wyklucza ostre zdarzenia zakrzepowo‑zatorowe.
>500 ng/mL FEU) sugeruje aktywność zakrzepowo‑zatorową, ale nie jest specyficzne; może wystąpić także w: infekcjach i stanach zapalnych, ciąży, po zabiegach chirurgicznych, nowotworach, urazach i złamaniach, rozprzestrzenionej koagulacji wewnątrznaczyniowej. Interpretacja powinna uwzględniać klinikę pacjenta oraz wyniki dodatkowych badań obrazowych (np. USG doppler, tomografia komputerowa).