Cel badania Określenie czynnościowego poziomu czynnika V (FV:C) w osoczu, czyli zdolności tego białka do uczestniczenia w kompleksie protrombinazowym, który przekształca protrombinę w trombinę. Wynik pozwala wykryć zarówno niedobory, jak i nadmiary czynnika V, które mogą prowadzić do zaburzeń hemostazy. Wskazania kliniczne Nieuzasadnione wydłużenie czasu protrombinowego (PT) lub częściowego czasu tromboplastynowego (aPTT). Objawy skłonności do krwawień (np.
krwawienia z nosa, krwawienia po urazach, wybroczyny, krwawienia z przewodu pokarmowego). Monitorowanie terapii zastępczej czynnikiem V (np. w leczeniu niedoboru wrodzonego lub nabytego). Ocena stanu krzepnięcia w przebiegu zespołu rozsianej krzepliwości wewnątrznaczyniowej (DIC) oraz ciężkiej niewydolności wątroby. Rozpoznawanie przyczyn krwawień w kontekście zaburzeń neurorozwojowych, gdy współistnieją zaburzenia hemostazy (np.
Materiał biologiczny i przygotowanie pacjenta Krew żylna pobrana do probówek z dodatkiem cytrynianu (3,2 % Na‑citratu), 1 ml cytrynianu na 9 ml krwi. Po pobraniu próbka musi być odwirowana w ciągu 30 min od pobrania przy 2500 g przez 10 min w temperaturze 20‑25 °C, aby uzyskać osocze. Osocze należy przechowywać w temperaturze 2‑8 °C i analizować nie później niż 4 h od pobrania ze względu na wybitną niestabilność czynnika V.
W przypadku opóźnienia konieny jest natychmiastowy kontakt z laboratorium (cs) w celu ustalenia możliwości zamrożenia próbki w –70 °C i późniejszego badania. Metoda Jednofazowy test koagulacyjny (clotting assay) oparty na mieszaninie osocza pacjenta z osoczem pozbawionym czynnika V oraz odpowiednimi reagentami aktywującymi szlak zewnętrzny (reagent tkankowy) i wewnętrzny (reagent kontaktowy).
Czas powstawania skrzepliny jest porównywany z krzywą kontrolną, co pozwala wyliczyć procentową aktywność czynnika V. Interpretacja wyników Zakres referencyjny: 80‑120 % aktywności czynnika V (wartości mogą się nieznacznie różnić w zależności od laboratorium). Wartość Wartość > 120 % może sugerować zwiększoną produkcję czynnika V, co rzadko ma znaczenie kliniczne, ale może wystąpić w stanach zapalnych.
Wynik nieprawidłowy wymaga powtórzenia badania przy zachowaniu ściśle określonych warunków pobrania i przechowywania oraz dalszej diagnostyki przyczynowej. Uwagi praktyczne Ze względu na bardzo wysoką niestabilność czynnika V, każde opóźnienie w przetwarzaniu próbki może prowadzić do fałszywie obniżonych wyników. W sytuacji, gdy natychmiastowa analiza nie jest możliwa, osocze należy zamrozić w –70 °C i dostarczyć do laboratorium w ciągu 24 h.