Cel badania Badanie ma na celu wykrycie oraz ilościowe oznaczenie przeciwciała klasy IgM, zwanego czynnikiem reumatoidalnym (RF‑M). Antyciało to wiąże się z fragmentem stałej części immunoglobuliny G (Fc IgG), co prowadzi do powstawania kompleksów immunologicznych. Obecność i poziom RF‑M odzwierciedlają aktywację układu odpornościowego i są wykorzystywane w diagnostyce i monitorowaniu chorób autoimmunologicznych.
Wskazania kliniczne Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) – marker serologiczny wykrywany w ponad 80 % przypadków. Choroby tkanki łącznej: zespół Sjögrena, toczeń rumieniowaty układowy, twardzina układowa, mieszana choroba tkanki łącznej. Ocena aktywności RZS oraz skuteczności prowadzonej terapii (wartość RF koreluje z nasileniem zapalenia). Choroby zakaźne i przewlekłe stany zapalne, np. przewlekłe zapalenie wątroby typu C, mononukleoza zakaźna – RF‑M może być podwyższony.
U osób starszych (≥ 60 lat) niskie miareczki RF‑M mogą występować jako element oceny ryzyka rozwoju autoimmunizacji. W kontekście zaburzeń neurorozwojowych, w tym autyzmu (ASD) i innych zespołów neurorozwojowych, oznaczenie RF‑M może być zlecone w celu wykluczenia współistniejących procesów autoimmunologicznych, które mogą wpływać na przebieg kliniczny i nasilenie objawów. Materiał i przygotowanie pacjenta Materiał: krew pełna pobrana z żyły, po odwirowaniu – surowica.
Przygotowanie: nie wymaga głodówki; zaleca się unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz przyjmowania leków przeciwzapalnych (kortykosteroidy, NSAID) w ciągu 24 h przed pobraniem, o ile nie jest to sprzeczne z zaleceniami lekarza.
Metoda Oznaczenie RF‑M może być przeprowadzone przy użyciu jednej z następujących technik, które różnią się czułością i możliwością podania wyniku ilościowego: Klasyczny odczyn Waalera‑Rosego – reakcja aglutynacji w obecności ludzkiego antygenu IgG. Test lateksowy – wykrywanie kompleksów immunologicznych przy użyciu kuleczek lateksowych pokrytych anty‑IgM. Immunoturbidymetria, nefelometria lub ELISA – metody dające wynik liczbowy wyrażony w jednostkach IU/ml lub IU/l.
Wynik podawany jest jako wartość liczbową (np. 12 IU/ml) oraz interpretacja jakościowa (ujemny/pozytywny). Interpretacja wyników Wartość ujemna – brak wykrywalnego RF‑M; nie wyklucza RZS, zwłaszcza w początkowych stadiach choroby. Wartość dodatnia – wskazuje na obecność czynników reumatoidalnych; wyniki powyżej 20‑30 IU/ml zwiększają prawdopodobieństwo RZS.