Cel badania Czynnik reumatoidalny (RF) jest autoprzeciwciałem klasy IgM, które rozpoznaje fragment Fc immunoglobuliny G (IgG). Pomiar ilościowy RF pozwala ocenić obecność i nasilenie odpowiedzi autoimmunologicznej, co jest przydatne przy rozpoznawaniu reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS), zespołu Sjögrena oraz innych chorób autoimmunologicznych. Wskazania kliniczne Diagnostyka reumatoidalnego zapalenia stawów, zwłaszcza w początkowej fazie choroby.
Ocena zespołu Sjögrena oraz innych chorób tkankowo‑ogniskowych, w których występuje produkcja RF. Monitorowanie skuteczności leczenia immunosupresyjnego u pacjentów z RZS lub zespołem Sjögrena. Wspomaganie rozpoznania przewlekłych infekcji (np. wirusowe, bakteryjne) oraz niektórych nowotworów, w których RF może być podwyższony. Ocena stanu zapalnego u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, u których współistnieje choroba autoimmunologiczna.
Materiał Badanie wykonuje się z krwi żylnej – surowicy. Pobranie próbki powinno odbywać się przy użyciu probówki bez dodatku antykoagulantu (np. Metoda Poziom RF określa się najczęściej metodą nephelometryczną lub immunoturbidymetryczną, które mierzą zmętnienie roztworu w reakcji z antygenem Fc IgG. Alternatywnie, w niektórych laboratoriach stosuje się test ELISA, który zapewnia wysoką czułość i specyficzność.
Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnej diety ani postu; badanie może być wykonane w dowolnym momencie dnia. Unikać pobrania krwi w krótkim okresie po podaniu immunoglobulin, terapii przeciwciał monoklonalnych lub intensywnej immunosupresji, gdyż mogą one fałszować wynik. Wskazane jest odnotowanie aktualnie przyjmowanych leków, zwłaszcza przeciwzapalnych i immunomodulujących.
Interpretacja wyników Wartość normatywna (zależna od laboratorium) zazwyczaj wynosi Wynik podwyższony (np. >40 IU/mL) sugeruje obecność RF i wymaga dalszej oceny klinicznej pod kątem RZS, zespołu Sjögrena lub innych chorób autoimmunologicznych. Wysokie stężenie RF może występować także przy przewlekłych infekcjach (np. wirusowe, bakteryjne), niektórych nowotworach (np. chłoniaki) oraz w stanach zapalnych wątroby.
Negatywny wynik nie wyklucza RZS – wczesne stadium choroby może nie wykazywać podwyższonego RF; w takich przypadkach stosuje się dodatkowe testy (np. przeciwciała anty‑cykliczne (anti‑CCP)). Kod ICD Badanie oznaczone kodem ICD K21 (zgodnie z wewnętrzną klasyfikacją firmy ASD Diagnostics) służy do rejestracji i rozliczania procedury w systemie opieki zdrowotnej.