Cel badania Oznaczenie ilości czynnika VII, znanego także jako prokonwertyna, w surowicy krwi w celu oceny funkcjonowania układu hemostatycznego, wykrycia niedoboru lub nadmiernej aktywności oraz wyjaśnienia przyczyn zaburzeń krzepnięcia. Wskazania kliniczne Niewyjaśnione krwawienia – np. pooperacyjne, z nosa, z dróg rodnych, liczne siniaki. Ocena ryzyka zakrzepowego u pacjentów z chorobami sercowo‑naczyniowymi, cukrzycą typu 2, hipertriglicerydemią.
Monitorowanie leczenia antagonistami witaminy K (warfaryna, acenokumarol) oraz suplementacji witaminy K. Diagnostyka wrodzonych i nabytych deficytów czynników krzepnięcia, w tym w chorobach wątroby, nowotworach i stanach autoimmunologicznych. Przygotowanie do zabiegów chirurgicznych lub diagnostycznych u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym ASD, które mogą wymagać szczególnej kontroli hemostazy.
Przyczyny obniżonej aktywności Wrodzony deficyt czynnika VII – rzadkie zaburzenie genetyczne. Stosowanie antagonistów witaminy K (warfaryna, acenokumarol). Niedobór witaminy K spowodowany dietą ubogą w tę witaminę lub zaburzeniami wchłaniania (np. Uszkodzenie wątroby – marskość, zapalenie, niewydolność wątroby. Obecność inhibitorów czynnika VII, najczęściej w przebiegu nowotworów lub chorób autoimmunologicznych.
Przyczyny podwyższonej aktywności Ostre zdarzenia sercowo‑naczyniowe – zawał mięśnia sercowego, udar mózgu. Podawanie dużych dawek witaminy K. Podwyższony poziom czynnika VII jest skorelowany ze zwiększonym ryzykiem incydentów wieńcowych oraz innych zdarzeń zakrzepowo‑zatorowych. Materiał i przygotowanie pacjenta Do badania pobiera się krew żylna, z której uzyskuje się osocze (serum).
Nie wymaga specjalnej diety, jednak zaleca się: Unikanie przyjmowania antagonistów witaminy K w dniu pobrania, o ile lekarz nie zaleci inaczej. Wstrzymanie suplementacji witaminy K oraz leków wpływających na krzepnięcie (np. aspiryna, heparyna) zgodnie z wytycznymi lekarza. Metoda Stężenie czynnika VII najczęściej wyznacza się metodą immunologiczną – testem enzymatycznym ELISA – lub testem funkcjonalnym, czyli zmodyfikowanym czasem protrombinowym.
Wynik podaje się jako procent aktywności względem normy lub w jednostkach międzynarodowych (IU/dL). Interpretacja wyników Obniżona wartość (zwykle Wartość podwyższona (zwykle > 150 %) może wskazywać na zwiększone ryzyko zakrzepowości i potrzebę oceny czynników ryzyka sercowo‑naczyniowego. Wyniki w granicach normy (50‑150 %) uznaje się za prawidłowe, ale ich interpretacja musi uwzględniać kontekst kliniczny pacjenta, w tym ewentualne zaburzenia neurorozwojowe.