Cel badania Test APTT (czas kaolinowo‑kefalinowy) jest badaniem czynnościowym, które mierzy czas potrzebny do powstania fibryny po aktywacji wewnętrznej drogi układu krzepnięcia. Wynik pozwala ocenić prawidłowość funkcjonowania czynników krzepnięcia (XII, XI, IX, VIII, VII, XIII) oraz wykryć obecność inhibitorów, takich jak przeciwciało antykoagulantu toczniowego (LAC).
Wskazania kliniczne monitorowanie i dawkowanie heparyny niefrakcjonowanej (UFH) oraz leków działających jako inhibitory trombiny (hirudyna, dabigatran, argatroban), diagnostyka wrodzonych i nabytych niedoborów czynników krzepnięcia, w tym hemofilii A i B, choroby von Willebranda oraz deficytów czynników XII, XI, XIII, identyfikacja inhibitorów krzepnięcia, zwłaszcza przeciwciała antykoagulantu toczniowego (LAC) i innych przeciwciał antyfosfolipidowych, ocena ryzyka krwawienia przed zabiegami chirurgicznymi, inwazyjnymi i diagnostycznymi, badanie w ramach oceny współistniejących zaburzeń autoimmunologicznych u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, wsparcie diagnostyki stanów nabytych, takich jak niewydolność wątroby, niedobór witaminy K, zespoły rozprzestrzeniania się zakrzepów (DIC) oraz przyjmowanie leków wpływających na krzepnięcie.
Przygotowanie pacjenta Próbka powinna być pobrana na czczo. W sytuacji kontroli terapii heparyną krew należy pobrać około 60 min przed planowaną dawką, aby uniknąć wpływu szczytowego stężenia leku na wynik. Pacjent nie powinien przyjmować leków przeciwzakrzepowych (np. aspiryny, klopidogrelu) w ciągu 48 h, o ile nie jest to niezbędne klinicznie. Materiał biologiczny Krew żylna pobrana do probówek zawierających antykoagulant – najczęściej cytrynian sodu (3,2 %).
Metoda pomiarowa Analiza przeprowadzana jest w koagulometrze. Do próbki dodaje się aktywator kaolinu, który uruchamia czynniki XII i XI, oraz kefalin (cefalinę) – syntetyczny aktywator czynnika II (prothrombiny). Następnie rejestruje się czas, w którym następuje przekształcenie fibrynogenu w fibrynę, czyli moment krzepnięcia.
Zakresy referencyjne i terapeutyczne wartość referencyjna: 25,4 – 36,9 s (ratio 0,80 – 1,20), zakres terapeutyczny przy leczeniu heparyną niefrakcjonowaną: 1,5 – 2,5‑krotność wartości kontrolnej pacjenta, wartość kontrolna (poziom bazowy) ustalana jest na podstawie próbki pobranej przed rozpoczęciem terapii.
Interpretacja wyników Wydłużony APTT Może wskazywać na: dziedziczne lub nabyte niedobory czynników krzepnięcia (XII, XI, IX, VIII, VII, XIII), obecność inhibitorów, w tym LAC oraz przeciwciał antyfosfolipidowych, działanie heparyny lub innych leków przeciwzakrzepowych, niedobór fibrynogenu, choroby wątroby, niedobór witaminy K, błędy w pobraniu lub przetwarzaniu próbki (np. nieodpowiednie wymieszanie z antykoagulantem).