Cel badania Czas kaolinowo‑kefalinowy (ang. Activated Partial Thromboplastin Time, APTT) służy do oceny czynności wewnątrzpochodnego i wspólnego szlaku krzepnięcia. Test umożliwia wykrycie deficytów czynników krzepnięcia, obecności inhibitorów oraz oceny wpływu leków przeciwzakrzepowych. Wskazania kliniczne Diagnostyka niejasnych skaz krwotocznych (np. hemofilia A i B, niedobór czynnika XI, prekallikreiny lub HMW‑kininy).
Poszukiwanie przyczyn niewyjaśnionej zakrzepicy, w tym zakrzepicy żył głębokich i tętniczych. Monitorowanie terapii heparyną niefrakcjonowaną oraz heparyną drobnocząsteczkową. Wykrywanie inhibitorów krzepnięcia, w tym przeciwciał przeciwko czynnikom krzepnięcia oraz przeciwciał antyfosfolipidowych (np. przeciwciała przeciwko kompleksowi fosfolipidowo‑beta‑2‑glikoproteinie I). Standardowy element oceny przedoperacyjnej u pacjentów z ryzykiem zaburzeń krzepnięcia.
Badanie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych – niektóre dzieci z autyzmem i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi wykazują nieprawidłowości w układzie krzepnięcia, co może wpływać na ich kliniczny obraz. Materiał i przygotowanie pacjenta Do badania pobiera się krew żylna do probówki zawierającej antykoagulant cytrynowy (citrate). Próbka powinna być pobrana przy zachowaniu aseptyczności, a następnie odwirowana w celu uzyskania osocza.
Przygotowanie pacjenta: Nie wymaga głodówki. Unika się pobierania krwi w ciągu 12 h po podaniu heparyny lub innych leków wpływających na APTT. Jeśli pacjent przyjmuje doustne antykoagulanty (np. warfarynę), należy o tym poinformować laboratorium – wynik może wymagać korekty. Metoda W laboratorium osocze (citrate) miesza się z aktywatorem kaolinowym, który inicjuje kontakt czynników XII, XI i prekallikreiny.
Następnie dodaje się fosfolipidy (kefalin) oraz roztwór wapnia, co umożliwia przejście przez szlak wewnątrzpochodny do wspólnego etapu krzepnięcia. Czas od dodania wapnia do powstania pierwszego skrzepu jest mierzony optycznie lub mechanicznie i wyrażany w sekundach. Interpretacja wyników Wydłużony APTT (powyżej normy laboratoryjnej) może świadczyć o: niedoborze czynników VIII, IX, XI, XII, prekallikreiny lub HMW‑kininy; obecności inhibitorów (np.
przeciwciała przeciwko czynnikom krzepnięcia, przeciwciała antyfosfolipidowe); działaniu heparyny lub innych leków przeciwzakrzepowych; zaburzeniach wątroby, które wpływają na syntezę czynników krzepnięcia. Skrócony APTT (poniżej normy) może wskazywać na: zwiększoną aktywność czynników wewnątrzpochodnych (np. w stanach hiperkoagulacji); podwyższony poziom fibrinogenu lub czynnika VIII.