Cel badania Badanie mierzy ilość cytrynianów (kwasu cytrynowego) w płynie nasiennym. Cytryniany są głównym składnikiem metabolicznym wydzielanym przez pęcherzyki nasienne i gruczoł krokowy, a ich stężenie odzwierciedla prawidłowość funkcjonowania tych struktur oraz równowagę metaboliczną w nasieniu. Wskazania kliniczne Ocena przyczyn niepłodności męskiej, zwłaszcza w przypadkach obniżonej objętości lub jakości nasienia.
Diagnostyka zaburzeń czynności gruczołów przydatkowych (pęcherzyków nasiennych) i prostaty, w tym zapalenia, hiperplazji czy nowotworów. Monitorowanie efektów terapii hormonalnej lub farmakologicznej wpływającej na metabolizm nasienia. Badanie w ramach kompleksowej oceny reprodukcyjnej partnera osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, gdy planowane jest potomstwo.
Metoda Stężenie cytrynianów oznacza się metodą spektrofotometryczną po rozpuszczeniu próbki nasienia w roztworze buforowym. Wynik podaje się w milimolach na litr (mmol/L) lub miligramach na decylitr (mg/dL). Analiza wymaga odseparowania płynu nasiennego od komórek i ewentualnego odwirowania próbki. Przygotowanie pacjenta Abstynencja od wytrysku przez 2–7 dni przed pobraniem próbki. Unikanie alkoholu, kofeiny oraz leków wpływających na prostatę (np.
Pobranie nasienia metodą masturbacji do sterylnego pojemnika, bez użycia lub z minimalnym użyciem lubrykantu (bez dodatków). Próbkę należy dostarczyć do laboratorium w temperaturze pokojowej w ciągu 30–60 minut od pobrania. Interpretacja wyników Normy stężenia cytrynianów w nasieniu mogą się nieco różnić w zależności od laboratorium, ale typowo przyjmuje się: Wartość prawidłowa: 30–90 mmol/L (lub 2,1–6,3 mg/dL).
Obniżone stężenie: może wskazywać na niewydolność pęcherzyków nasiennych, zapalenie prostaty, niedobór cynku lub zaburzenia metaboliczne. Podwyższone stężenie: może być obserwowane w przypadkach hiperplazji gruczołu krokowego, niektórych nowotworów prostaty lub po intensywnej suplementacji cytrynianami. Wartość należy zawsze interpretować w kontekście pełnego obrazu nasienia (morfologia, liczba, ruchliwość) oraz objawów klinicznych pacjenta.
Znaczenie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych U mężczyzn będących partnerami osób z autyzmem lub innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, prawidłowa funkcja reprodukcyjna jest istotna przy planowaniu ciąży. Badanie cytrynianów w nasieniu może pomóc wykluczyć przyczyny niepłodności, które mogłyby wpływać na decyzje rodzinne i wsparcie psychologiczne w parach.