Cytryniany

Cel badaniaBadanie określa stężenie cytrynianów (kwasu cytrynowego) w próbce moczu. Cytryniany są naturalnym inhibitorem tworzenia kamieni nerkowych oraz wskaźnikiem zdolności organizmu do wydalania kwasów.Wskazania kliniczneOcena ryzyka kamicy nerkowej (ICD‑10 N20)Rozpoznanie i monitorowanie nefro‑metabolicznych zaburzeń kwasowo‑zasadowych, m.in.

niewydolności nerek, zespołu nerkowego typu 2 (ICD‑10 N25.0)Badanie przy podejrzeniu metabolicznego kwasu moczowego, hiperoksaluria lub innych przyczyn wtórnych kamicyWspomaganie diagnostyki zaburzeń metabolicznych u dzieci i młodzieży z zaburzeniami neurorozwojowymi, które mogą wpływać na równowagę kwasowo‑zasadowąMetodaPróbka moczu jest pobierana w warunkach sterylnych, najczęściej jako poranna pierwsza mikcja.

Analiza odbywa się metodą enzymatyczną lub spektrofotometryczną, w której cytryniany reagują z odczynnikiem tworząc barwny kompleks proporcjonalny do ich stężenia.

Wynik podaje się w mg/dl lub mmol/l.Interpretacja wynikówWartość prawidłowa – zazwyczaj 320‑1240 mg/24 h (lub 3,0‑10,0 mmol/24 h), zależnie od wieku, płci i diety.Obniżone stężenie – wskazuje na zwiększone ryzyko tworzenia kamieni nerkowych, niewydolność nerek, przewlekłą kwasicę metaboliczną, zaburzenia wchłaniania kwasu cytrynowego lub przyjmowanie diuretyków.Podwyższone stężenie – może wystąpić przy diecie bogatej w cytrusy, przy przyjmowaniu suplementów cytrynianowych, w przebiegu niektórych chorób metabolicznych (np.

wrodzona hiperinsulinemia) lub w stanach zwiększonego wydzielania kwasu cytrynowego.Przygotowanie pacjentaPacjent powinien unikać spożycia dużych ilości cytrusów oraz suplementów zawierających cytryniany na 24 h przed pobraniem próbki. Wskazane jest spożycie standardowej ilości płynów (ok. 2 l/dobę) i oddanie pierwszej porannej mikcji w czystym pojemniku. Nie należy stosować leków moczopędnych w dniu badania, chyba że lekarz zaleci inaczej.