Cel badaniaBadanie służy do określenia stężenia cyny (Sn) w surowicy krwi. Cyna nie jest pierwiastkiem niezbędnym dla człowieka, a jej podwyższone poziomy mogą wywoływać toksyczne efekty, zwłaszcza w układzie nerwowym.
Pomiar jest wykorzystywany w diagnostyce zatruć, ocenie narażenia środowiskowego oraz w badaniach przesiewowych u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, w których podejrzewa się wpływ metali ciężkich.Wskazania kliniczneUstalenie stopnia narażenia na cynę w miejscu pracy (przemysł, lutowanie, produkcja stopów).Ekspozycja środowiskowa – kontakt z zanieczyszczonym powietrzem, wodą lub żywnością.Objawy toksyczne: nudności, wymioty, biegunka, zaburzenia neurologiczne (drżenia, zaburzenia koncentracji, objawy podobne do ADHD).Ocena ciężaru ciężkich metali w kontekście zaburzeń neurorozwojowych (ASD, PANS/PANDAS), w ramach kompleksowej diagnostyki metabolicznej.Monitorowanie leczenia chelatacyjnego lub innych interwencji mających na celu redukcję obciążenia metalami.Kod ICDNajczęściej stosowane kody to T56.0 – Zatrucie cyną i jej związkami oraz E83.3 – Zaburzenia metabolizmu metali.Materiał biologicznyDo badania wykorzystuje się surowicę pobraną z krwi żylnej.
Próbka powinna być pobrana do probówek wolnych od metali (np. probówki typu trace‑element), aby uniknąć zanieczyszczenia.Przygotowanie pacjentaUnikanie suplementów zawierających cynę lub inne metale ciężkie (np. preparaty multiwitaminowe, minerały) przez 48 h przed pobraniem.Wstrzymanie spożycia pokarmów i napojów zawierających wysokie stężenia cyny (np.
niektóre konserwy, produkty z dodatkiem cyny) na co najmniej 12 h.Standardowy okres postu nie jest wymagany, ale zaleca się pobranie próbki rano, aby zminimalizować zmienność.MetodaStężenie cyny oznacza się najczęściej przy użyciu spektrometrii mas z plazmą indukcyjnie sprzężoną (ICP‑MS) lub spektrometrii absorpcji atomowej (AAS) z lampą cyny.
Metody te zapewniają wysoką czułość (dolny próg detekcji Interpretacja wynikówReferencyjne wartości dla surowicy wynoszą zazwyczaj 0,1–2,0 µg/L (w zależności od laboratorium).
Wyniki powyżej górnego limitu mogą wskazywać:Środowiskowe lub zawodowe narażenie na cynę.Zatrucie ostrym lub przewlekłe.Potencjalny wpływ na układ nerwowy, co może być istotne w diagnostyce i monitorowaniu pacjentów z ASD lub innymi zaburzeniami neurorozwojowymi.W razie podwyższonego poziomu zaleca się dalszą ocenę kliniczną, badania dodatkowe (np. poziom cyny w moczu, badanie funkcji wątroby) oraz ewentualne konsultacje toksykologiczne.