Cel badania Badanie wyznacza poziom CYFRA 21‑1 – fragmentu białka cytokeratyny 19, które uwalniane jest z komórek nabłonkowych do krwi. Podwyższone stężenie wskazuje na procesy nowotworowe, przede wszystkim na niedrobnokomórkowy rak płuc (NSCLC), ale także na niektóre nowotwory innych narządów oraz na wybrane choroby zapalne. Wskazania kliniczne Diagnostyka i różnicowanie niedrobnokomórkowego oraz płaskonabłonkowego raka płuc.
Monitorowanie odpowiedzi na leczenie onkologiczne oraz wczesne wykrywanie ewentualnego nawrotu. Ocena stopnia zaawansowania nowotworu – wynik koreluje z wielkością guza oraz obecnością przerzutów. Wspomaganie diagnostyki przy podejrzeniu nowotworów nerek, wątroby oraz niektórych guzów płucnych.
W kontekście pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi (w tym ASD) – może być elementem kompleksowej oceny ryzyka współistniejących chorób nowotworowych, które nieco częściej występują w tej grupie. Metoda Stężenie CYFRA 21‑1 określa się najczęściej metodą immunochemiluminescencji (ECLIA) lub testem immunoenzymatycznym (ELISA).
Obie techniki wykorzystują przeciwciała monoklonalne skierowane przeciwko specyficznemu fragmentowi cytokeratyny 19, co zapewnia wysoką czułość i swoistość. Materiał biologiczny Surowica krwi – pobrana z żyły do probówki bez antykoagulantu, następnie po odwirowaniu uzyskuje się klarowną próbkę. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnej diety ani postu.
Zaleca się jednak unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożycia dużych ilości alkoholu w ciągu 24 godzin przed pobraniem krwi, aby zmniejszyć ryzyko hemolizy i wpływu tych czynników na wynik. Interpretacja wyników Wartość prawidłowa: zazwyczaj Wynik podwyższony – sugeruje możliwość nowotworu płuc typu NSCLC, zwłaszcza płaskonabłonkowego; wymaga potwierdzenia badaniami obrazowymi (RTG, CT) oraz histopatologicznymi.
Łagodne podwyższenia mogą wystąpić przy chorobach nerek, wątroby, zapaleniach płuc, przewlekłych stanach zapalnych lub w wyniku upośledzonej eliminacji czynnika przez nerki. Trend wyników – zmiana poziomu w kolejnych pomiarach jest kluczowa przy ocenie skuteczności terapii i wykrywaniu nawrotu choroby.