Cel badania Badanie ma na celu wykrycie polisacharydowego antygenu otoczki Cryptococcus neoformans (oraz Cryptococcus gattii) w materiałach biologicznych pacjenta. Obecność antygenu świadczy o aktywnej infekcji grzybiczej, najczęściej postaciowej – kryptokokozie, w tym zapaleniu opon mózgowo‑rdzeniowych. Wskazania kliniczne Podejrzenie kryptokokozu u osób z obniżoną odpornością (np. pacjenci z HIV/AIDS, po przeszczepach, przy immunosupresji).
Objawy neurologiczne sugerujące zapalenie opon mózgowo‑rdzeniowych (ból głowy, sztywność karku, zaburzenia świadomości). Przewlekłe lub nawracające infekcje dróg oddechowych, skórne lub ogólnoustrojowe, które mogą być wywołane przez Cryptococcus. Monitorowanie skuteczności leczenia oraz ocena ryzyka nawrotu choroby.
W kontekście zaburzeń neurorozwojowych – pacjenci z ASD, PANS/PANDAS i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi mogą mieć zwiększoną podatność na infekcje opportunistyczne, w tym kryptokokozę, co uzasadnia rozważenie testu przy niejasnych objawach neurologicznych. Materiał i pobranie Krew żylna – pobranie 3–5 ml krwi do probówki bez antykoagulantu, po której uzyskuje się surowicę. Surowica – gotowa surowica po odwirowaniu krwi.
Mocz – 10–20 ml pierwszego porannego oddania moczu, niezbędnego do ewentualnego potwierdzenia wyniku. Próbki powinny być transportowane w temperaturze 2‑8 °C i analizowane w ciągu 24 h od pobrania. Metoda Wykorzystuje się jedną z następujących technik: Test aglutynacji lateksowej – antygen w próbce wiąże się z kuleczkami lateksowymi pokrytymi przeciwciałami przeciwko antygenowi Cryptococcus, co prowadzi do widocznej aglutynacji.
Lateral Flow Assay (LFA) – szybki test immunochromatograficzny, w którym antygen migruje wzdłuż membrany i jest wykrywany przez znakowane przeciwciała, dając wyraźną linię w przypadku dodatniego wyniku. Obie metody charakteryzują się wysoką czułością (≥95 %) i specyficznością (≈97 %). Interpretacja wyników Wynik dodatni – obecność antygenu w surowicy lub moczu. Wskazuje na aktywną infekcję kryptokokową; wysokie miana (np.
1:64, 1:128) mogą odzwierciedlać ciężkość choroby i obciążenie grzybem. Wynik ujemny – brak wykrywalnego antygenu. Nie wyklucza jednak wczesnej fazy choroby lub bardzo niskiego poziomu antygenu; w razie silnego podejrzenia klinicznego zaleca się powtórzenie badania lub dodatkowe testy (np. Wynik nieokreślony / nieczytelny – konieczność powtórzenia testu z nową próbką. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania – nie ma konieczności poszczenia.