Cel badania Badanie polega na oznaczeniu aktywności kinazy kreatynowej (CK) – enzymu katalizującego odwracalny proces przekształcania fosforanu kreatyny w kreatynę, co jest kluczowe dla natychmiastowego uzupełniania zapasów ATP w tkankach o wysokim zapotrzebowaniu energetycznym, takich jak mięśnie szkieletowe, mięsień sercowy oraz tkanka nerwowa.
Izomery kinazy kreatynowej W ludzkim organizmie występują trzy główne izoenzymy, różniące się rozmieszczeniem i znaczeniem klinicznym: CK‑MM – dominująca w mięśniach szkieletowych; podwyższenie wskazuje na uszkodzenia mięśniowe po urazie, intensywnym wysiłku lub w przebiegu miopatii. CK‑MB – najobficiej występująca w mięśniu sercowym; podwyższony poziom, zwłaszcza w połączeniu z innymi markerami (np. troponiną), sugeruje zawał mięśnia sercowego.
CK‑BB – obecna w mózgu oraz w niektórych tkankach miękkich; podwyższona wartość jest rzadko spotykana, ale może świadczyć o uszkodzeniu mózgu lub innych narządów. Wskazania kliniczne Podejrzenie ostrego zespołu wieńcowego lub zawału mięśnia sercowego (szczególnie oznaczenie frakcji CK‑MB). Diagnostyka i monitorowanie miopatii, dystrofii mięśniowych, zapalenia mięśni. Ocena urazów mechanicznych, termicznych lub toksycznych mięśni.
Kontrola stanu mięśni po intensywnym wysiłku fizycznym, hipertermii. Zatrucia lekami lub substancjami podnoszącymi poziom CK (statyny, kokaina, niektóre leki przeciwpsychotyczne). Choroby metaboliczne wpływające na metabolizm energetyczny mięśni, np. Monitorowanie skuteczności terapii w schorzeniach mięśniowych. Ocena stanu mięśni u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, w kontekście hipotonii, sztywności czy podejrzeń dysfunkcji mitochondrialnej.
Materiał biologiczny 2‑5 ml krwi żylnej pobranej do probówki bez dodatku antykoagulantu lub z żelowym koagulantem, po czym próbkę odwirowuje się w celu uzyskania osocza. Osocze należy przechowywać w temperaturze 2‑8 °C i poddać analizie w ciągu 24 h od pobrania. Metoda pomiaru Aktywność CK oznacza się metodą spektrofotometryczną opartą na reakcji enzymatycznej, w której fosforan kreatyny jest przekształcany w kreatynę przy jednoczesnym zużyciu NADH.
Spadek absorbancji NADH (340 nm) jest proporcjonalny do aktywności enzymu. Wynik wyrażany jest w jednostkach na litr (U/L). Przygotowanie pacjenta Badanie najczęściej wykonuje się na czczo (co najmniej 8 h po ostatnim posiłku). Unikać intensywnego wysiłku fizycznego, sportu, masażu lub zabiegów termicznych w ciągu 24‑48 h przed pobraniem krwi. W przypadku przyjmowania leków mogących podnosić poziom CK (np.