Cel badania Analiza izoenzymów kinazy kreatynowej (CK) ma na celu wyznaczenie proporcji trzech głównych frakcji enzymu – CK‑MM (mięśnie szkieletowe), CK‑MB (mięsień sercowy) oraz CK‑BB (tkanka nerwowa) – w surowicy krwi. Dzięki temu możliwe jest wskazanie, z jakiego rodzaju tkanki pochodzi podwyższony poziom CK, co jest niezbędne w diagnostyce różnicowej uszkodzeń serca, mięśni oraz mózgu.
Wskazania kliniczne Ostry zespół wieńcowy lub podejrzenie zawału mięśnia sercowego – podwyższenie CK‑MB. Choroby mięśni szkieletowych, w tym dystrofie, zapalenie mięśni, rabdomioliza oraz toksyczne uszkodzenia mięśni (np. po statynach) – dominacja CK‑MM. Urazy lub choroby ośrodkowego układu nerwowego, takie jak udar, krwotok podtwardówkowy, uraz głowy – wzrost CK‑BB. Monitorowanie przebiegu chorób autoimmunologicznych z komponentem mięśniowym (np.
Ocena wpływu leków i substancji toksycznych na tkankę mięśniową. W kontekście zaburzeń neurorozwojowych (autyzm, PANS/PANDAS, zaburzenia rozwojowe) – wykluczenie współistniejących dysfunkcji mięśniowych lub neurologicznych, które mogą nasilać zaburzenia motoryki i ogólny stan zdrowia. Rozpoznanie rzadkich zespołów mitochondrialnych i metabolicznych, w których obserwuje się podwyższone poziomy CK. Materiał biologiczny Surowica krwi pobrana z żyły (zwykle 5 ml).
Próbka powinna być pobrana po 8‑12 godzinach od ostatniego posiłku; nie jest wymagana pełna głodówka, ale należy unikać ciężkostrawnych posiłków przed pobraniem. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi zaleca się: Unikanie intensywnego wysiłku fizycznego przez co najmniej 24‑48 h, ponieważ wysiłek może sztucznie podnieść całkowite stężenie CK. Nieprzyjmowanie leków wpływających na mięśnie (np.
statyny, niektóre antybiotyki) w dniu pobrania, o ile nie jest to sprzeczne z zaleceniami lekarza. Standardowe warunki pobrania: odpoczynek, pozycja siedząca lub leżąca, unikanie stresu. Metoda Rozdzielenie i oznaczenie poszczególnych izoenzymów CK odbywa się najczęściej jedną z dwóch technik: Immunoinhibicja – specyficzne przeciwciała hamują aktywność wybranej frakcji, a pozostała nie zahamowana aktywność jest mierzona spektrofotometrycznie i przeliczana na stężenie.
Elektroforeza – izoenzymy są rozdzielane w żelu pod wpływem pola elektrycznego, a następnie wizualizowane i ilościowo oceniane przy pomocy densytometrii. Interpretacja wyników Wyniki podaje się w jednostkach jednostkowych (U/L) oraz jako procentowy udział CK‑MB w całkowitej CK (CK‑MB%).