Cel badania Pomiar stężenia citalopramu w surowicy pozwala na terapeutyczne monitorowanie leków (TDM). Dzięki temu lekarz może sprawdzić, czy pacjent przyjmuje lek zgodnie z zaleceniami, czy osiągnięto optymalny zakres terapeutyczny oraz czy nie występuje ryzyko działań niepożądanych wynikających z nadmiernego stężenia. Wskazania kliniczne Kontrola zgodności z zaleceniami dawkowania u pacjentów przyjmujących citalopram.
Ocena efektywności leczenia depresji (ICD‑10: F32, F33) i zaburzeń lękowych. Monitorowanie pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi (np. ASD – ICD‑10: F84), u których stosuje się citalopram w celu łagodzenia lęku, agresji lub objawów obsesyjno‑kompulsyjnych. Wykrywanie interakcji lekowych oraz ryzyka toksyczności, zwłaszcza u osób starszych, z niewydolnością wątroby lub nerek. Ocena przyczyn niepożądanych objawów (np.
zaburzenia rytmu serca, drżenia, nudności) mogących wynikać z podwyższonych stężeń leku. Metoda Stężenie citalopramu oznacza się w surowicy metodą chromatografii cieczowej sprzężonej z detekcją masową (LC‑MS/MS) lub wysokosprawną chromatografią cieczową (HPLC) z detekcją UV.
Metody te charakteryzują się wysoką czułością (dolny próg wykrywalności Przygotowanie pacjenta Badanie pobiera się po co najmniej 7‑10 dniach stałej dawki citalopramu, aby uzyskać stabilny poziom leku w osoczu. Próbkę pobiera się rano (najlepiej pomiędzy 8:00‑10:00), po 12‑14 godzinach od ostatniej dawki (tzw. Pacjent powinien powstrzymać się od spożywania alkoholu oraz intensywnego wysiłku fizycznego w dniu pobrania próbki.
W przypadku jednoczesnego podawania leków wpływających na metabolizm citalopramu (np. inhibitory CYP2C19, CYP3A4) należy o tym poinformować laboratorium. Interpretacja wyników Stężenie poniżej 50 ng/mL – może wskazywać na niewystarczającą dawkę, nieprzestrzeganie zaleceń lub przyspieszony metabolizm. Stężenie w przedziale 50‑300 ng/mL – zakres uznawany za terapeutyczny; prawdopodobnie uzyskuje się pożądany efekt kliniczny przy akceptowalnym ryzyku działań niepożądanych.
Stężenie powyżej 300 ng/mL – zwiększone ryzyko toksyczności (np. wydłużenie odstępu QT, zaburzenia sercowo‑naczyniowe, nasilenie objawów neuropsychiatrycznych). Wymaga natychmiastowej oceny i ewentualnej korekty dawki. Ograniczenia Wynik może być zafałszowany przy nieprawidłowym czasie pobrania próbki (zbyt krótko po dawce) lub przy jednoczesnym stosowaniu leków silnie hamujących enzymy CYP2C19 i CYP3A4, co podnosi poziom citalopramu.