Cel badania Pomiar poziomu choriogonadotropiny (hCG) w materiale biologicznym ma na celu potwierdzenie lub wykluczenie ciąży, monitorowanie jej rozwoju, wykrycie patologii trofoblastowych oraz ocenę funkcji gonad u obu płci. Wskazania kliniczne Wczesne potwierdzenie ciąży (test ciążowy) – szczególnie w pierwszych tygodniach po zapłodnieniu. Śledzenie dynamiki hCG w trakcie ciąży – prawidłowy wzrost poziomu świadczy o zdrowym rozwoju zarodka.
Rozpoznanie ciąży ektopowej lub ciąż molarnych oraz innych nowotworów trofoblastycznych. Ocena czynności jajników u kobiet z niepłodnością, zaburzeniami owulacji lub poddawanych terapii wspomagającej płodność. Diagnostyka hipogonadyzmu, niewydolności jąder oraz nowotworów produkujących hCG u mężczyzn. Wykrywanie nielegalnego stosowania hCG w sporcie (kontrola dopingu).
Badania epidemiologiczne w kontekście zaburzeń neurorozwojowych – nieprawidłowe poziomy hCG u ciężarnych mogą być czynnikiem ryzyka rozwoju ASD i innych zaburzeń rozwojowych. Materiał biologiczny Surowica lub osocze – pobranie żylne 2‑5 ml, bez wymogu postu. Mocz – 10‑30 ml pierwszej porannej mikcji, co zwiększa czułość testu.
Metoda Stężenie hCG oznacza się najczęściej metodami immunologicznymi, które zapewniają wysoką czułość i specyficzność: Immunochemiluminescencja (CLIA) – pozwala wykryć hCG już od 5 mIU/ml, stosowana w laboratoriach o wysokim stopniu automatyzacji. Test ELISA (enzymatyczny immunoanaliza) – szeroko dostępny, zakres pomiarowy 5‑500 000 mIU/ml. Testy immunochromatograficzne (pasy ciążowe) – szybka metoda przesiewowa, wynik uzyskuje się w ciągu kilku minut.
Interpretacja wyników Interpretacja zależy od momentu pomiaru względem ostatniej miesiączki oraz od płci pacjenta: < 5 mIU/ml – brak ciąży (wynik negatywny). 5‑25 mIU/ml – wczesna ciąża (8‑10 dni po zapłodnieniu) lub możliwy wynik fałszywie dodatni (np. po podaniu leków zawierających hCG). 25‑100 000 mIU/ml – typowy wzrost hCG w pierwszych tygodniach ciąży; wartości powinny podwajać się co 48‑72 h.
> 100 000 mIU/ml – może wskazywać na ciążę molarną, ciążę ektopową lub nowotwór trofoblastyczny. U mężczyzn podwyższone poziomy hCG mogą sugerować nowotwory hCG‑produktywne (np. nowotwór jądra) lub zewnętrzne podawanie hormonu w ramach terapii. Przygotowanie pacjenta Badanie krwi nie wymaga postu; zaleca się unikanie intensywnego wysiłku fizycznego przed pobraniem. Próbka moczu powinna pochodzić z pierwszej porannej mikcji – zwiększa to czułość testu.