Cel badania Pomiar aktywności cholinoesterazy (acetylcholinoesterazy) w krwinkach czerwonych pozwala ocenić funkcjonowanie tego enzymu w organizmie. Wynik jest wykorzystywany do: identyfikacji narażenia na substancje hamujące cholinesterazę, takie jak pestycydy organofosforowe i fosforoorganiczne środki chemiczne; rozpoznania wrodzonych lub nabytych deficytów enzymu, np.
choroby genetycznej zwanej dziedziczną niedoborowością erytroporowej cholinesterazy (EAD); monitorowania terapii i powrotu enzymu do normy po odstawieniu czynnika toksycznego. Wskazania kliniczne podejrzenie zatrucia pestycydami organofosforowymi lub nerwowymi (np.
po wypadku przemysłowym, ekspozycji rolniczej); badanie przesiewowe w przypadkach niejasnych objawów neurologicznych, drgawek lub zaburzeń zachowania, które mogą wynikać z zahamowania cholinesterazy; diagnoza wrodzonych deficytów enzymu, zwłaszcza u noworodków i małych dzieci w kontekście zaburzeń neurorozwojowych; monitorowanie pracowników narażonych zawodowo na inhibitory cholinesterazy (np. pracownicy rolnictwa, przemysłu chemicznego).
Metoda Aktywność cholinoesterazy w erytrocytach jest oznaczana metodą spektrofotometryczną, najczęściej przy użyciu substratu acetylthiocholin (ATC). Enzym katalizuje rozkład ATC, co prowadzi do powstania produktu wykrywalnego przy określonej długości fali (zwykle 412 nm). Wynik podaje się w jednostkach enzymatycznych na gram hemoglobiny (U/g Hb) lub na litr krwi.
Przygotowanie pacjenta pobranie krwi do probówki z heparyną (krew heparynowa) – zapobiega krzepnięciu i nie wpływa na aktywność enzymu; próbka powinna być przetworzona w ciągu 2‑4 godzin od pobrania, aby uniknąć degradacji enzymu; przed pobraniem nie wymaga się specjalnej diety ani odstawienia leków, jednak należy poinformować laboratorium o przyjmowaniu inhibitorów cholinesterazy (np. leki przeciwbólowe, środki przeciwdepresyjne) oraz o możliwej ekspozycji na pestycydy.
Interpretacja wyników Normy mogą się nieco różnić w zależności od laboratorium, ale typowe przedziały referencyjne wynoszą: Wartość prawidłowa: 5 – 12 U/g Hb; Obniżona aktywność: Podwyższona aktywność: > 12 U/g Hb – rzadko spotykana, może wystąpić po odstawieniu czynnika toksycznego lub w niektórych stanach metabolicznych.