Cel badania Badanie HDL‑cholesterolu (cholesterol HDL) ma na celu określenie poziomu lipoprotein o wysokiej gęstości w surowicy krwi. HDL pełni funkcję "transportera cholesterolu" z tkanek obwodowych do wątroby, gdzie jest metabolizowany i usuwany z organizmu. Wysokie stężenie HDL jest czynnikiem ochronnym przeciwko tworzeniu się blaszek miażdżycowych, natomiast obniżone wartości zwiększają ryzyko chorób sercowo‑naczyniowych.
Wskazania kliniczne Ocena ryzyka rozwoju miażdżycy, zawału mięśnia sercowego oraz udaru mózgu. Monitorowanie skuteczności interwencji dietetycznych, fizycznych oraz farmakologicznych (np. statyny, fibraty) u pacjentów z hiperlipoproteinemią, otyłością i zespołem metabolicznym. Diagnostyka i kontrola zaburzeń lipidowych u dzieci i młodzieży, w tym u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi (ASD, PANS/PANDAS), u których częściej obserwuje się nieprawidłowości metaboliczne.
Ocena stanu lipidowego w chorobach współistniejących, takich jak cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze czy choroby nerek. Metoda Stężenie HDL‑cholesterolu oznacza się metodą enzymatyczną w oparciu o reakcję kolorymetryczną. Próbka surowicy poddawana jest selektywnej precipytacji lipoprotein o niskiej i bardzo niskiej gęstości (LDL, VLDL), a następnie enzymatycznemu pomiarowi cholesterolu pozostającego w frakcji HDL.
Analiza odbywa się na automatycznych analizatorach biochemicznych, co zapewnia wysoką precyzję i powtarzalność wyników. Przygotowanie pacjenta Post na co najmniej 12 godzin przed pobraniem krwi (dozwolony jedynie woda). Unikanie alkoholu i ciężkostrawnych posiłków w ciągu 24 godzin przed badaniem. Wstrzymanie przyjmowania leków wpływających na lipidogram (np.
statyny, fibraty) może być zalecone przez lekarza, ale nie jest obowiązkowe, jeśli badanie ma służyć ocenie aktualnej terapii. Standardowe pobranie krwi żylnej – 5 ml krwi do probówki bez antykoagulantu, po której następuje odwirowanie i uzyskanie surowicy. Interpretacja wyników Wartości referencyjne dla HDL‑cholesterolu różnią się w zależności od płci i wieku, jednak ogólne przyjęte normy to: Mężczyźni: ≥ 40 mg/dl (≥ 1,03 mmol/l). Kobiety: ≥ 50 mg/dl (≥ 1,29 mmol/l).
Wyniki poniżej tych progów wskazują na zwiększone ryzyko chorób sercowo‑naczyniowych i mogą wymagać interwencji żywieniowej, zwiększenia aktywności fizycznej lub modyfikacji leczenia farmakologicznego. Zbyt wysokie wartości HDL rzadko są klinicznie istotne, ale mogą wystąpić w niektórych stanach genetycznych.