Cel badania Określenie stężenia cholesterolu całkowitego w surowicy krwi żylnej pozwala na ocenę ogólnej gospodarki lipidowej organizmu. Wynik stanowi podstawę do dalszej diagnostyki lipidowej, w tym analizy poszczególnych frakcji (LDL, HDL, nie‑HDL) oraz triglicerydów, a także pomaga oszacować ryzyko rozwoju chorób układu sercowo‑naczyniowego i niektórych zaburzeń metabolicznych. Wskazania kliniczne Profilaktyka i monitorowanie czynników ryzyka chorób sercowo‑naczyniowych.
Diagnostyka i kontrola dyslipidemii, w tym hipercholesterolemii rodzinnej. Ocena wpływu leków lipidoburzających (statyny, fibraty, ezetymib). Badania przesiewowe u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi (np. ASD, ADHD), u których obserwuje się niekiedy zmiany w metabolizmie lipidów. Ocena stanu metabolicznego przy chorobach współistniejących, takich jak cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze czy otyłość.
Metoda Próbka: krew żylna pobrana do probówki bez dodatku antykoagulantu, z której po wirowaniu uzyskuje się surowicę. Stężenie cholesterolu całkowitego oznacza się metodą enzymatyczną opartą na reakcjach katalizowanych przez cholesterolesterazę, cholesterolowo‑oksydazę i peroksydazę, a wynik wyznacza się spektrofotometrycznie przy długości fali 500 nm.
Interpretacja wyników Wartość prawidłowa: 3,5–5,2 mmol/L (130–200 mg/dL) – zakres może się różnić w zależności od wytycznych lokalnych. Wartość podwyższona (> 5,2 mmol/L) wskazuje na zwiększone ryzyko miażdżycy i chorób sercowo‑naczyniowych; wymaga dalszej oceny frakcji LDL, HDL i triglicerydów. Wartość obniżona ( Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi zaleca się 9‑12‑godzinną post (spożycie wyłącznie wody).
W przypadku przyjmowania leków lipidoburzających (statyny, fibraty, ezetymib) nie ma konieczności odstawiania, lecz wyniki należy interpretować w kontekście terapii. Znaczenie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych Badania wskazują, że niektóre osoby z autyzmem i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi mogą mieć zmieniony profil lipidowy, co może wpływać na funkcje mózgu i procesy zapalne.
Regularne monitorowanie cholesterolu całkowitego może wspomóc kompleksową ocenę stanu zdrowia tych pacjentów oraz umożliwić wczesną interwencję dietetyczną lub farmakologiczną.