Cel badania Badanie ma na celu wykrycie komórek T, które po stymulacji antygenami Chlamydia trachomatis wydzielają interferon‑γ (IFN‑γ). Dzięki metodzie ELISpot można ocenić, czy w organizmie pacjenta istnieje aktualna lub przeszła odpowiedź immunologiczna na tę bakterię, co jest przydatne w przypadkach, gdy wyniki serologii są niejednoznaczne lub gdy podejrzewa się ukryte zakażenie.
Wskazania kliniczne Podejrzenie zakażenia Chlamydia trachomatis układu moczowo‑płciowego, zwłaszcza przy niejednoznacznych wynikach testów serologicznych lub PCR. Monitorowanie skuteczności leczenia antybiotykowego – ocena, czy po terapii zachodzi spadek odpowiedzi komórek T. Badania przesiewowe u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi (ASD, PANS/PANDAS), u których przewlekłe zakażenia mogą wpływać na przebieg choroby.
Ocena ryzyka powikłań, takich jak zapalenie przydatków, zapalenie najądrzy czy zapalenie spojówek. Metoda ELISpot (Enzyme‑Linked ImmunoSpot) to technika immunologiczna umożliwiająca ilościową ocenę liczby komórek wydzielających IFN‑γ po kontaktie z antygenami Chlamydia trachomatis. Procedura obejmuje: Izolację komórek mononuklearnych (PBMC) z krwi żylnej pobranej do probówki z antykoagulantem CPDA. Inkubację komórek w płytkach pokrytych przeciwciałami wychwytującymi IFN‑γ.
Stymulację antygenami bakteryjnymi (np. Detekcję wydzielonych cytokin za pomocą enzymatycznego podłożia, co prowadzi do powstania wyraźnych plamek – każda plamka odpowiada jednej komórce wydzielającej IFN‑γ. Analizę liczby plamek przy użyciu automatycznego czytnika ELISpot. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania dietetycznego. Zaleca się: Unikanie intensywnej aktywności fizycznej w dniu pobrania krwi.
Jeśli to możliwe, odstawienie leków immunosupresyjnych (np. kortykosteroidów) na co najmniej 7 dni przed badaniem, po konsultacji z lekarzem. Pobranie 5 ml krwi żylnej do probówki z dodatkiem CPDA, najlepiej w godzinach porannych. Transport próbki do laboratorium w temperaturze 4‑8 °C i analiza w ciągu 24 h od pobrania.
Interpretacja wyników Wynik dodatni – zwiększona liczba plamek (zwykle > 10 plamek/10⁶ PBMC) wskazuje na obecność specyficznej odpowiedzi komórek T, co sugeruje aktywną lub niedawno przebyta infekcję Chlamydia trachomatis. Wynik ujemny – liczba plamek w granicach wartości referencyjnych (≤ 10 plamek/10⁶ PBMC) sugeruje brak wykrywalnej odpowiedzi komórek T; nie wyklucza jednak wczesnego stadium zakażenia przed rozwinięciem odpowiedzi komórkowej.