Cel badania Badanie ma na celu oznaczenie w surowicy krwi poziomu antygenu CA 72‑4 (znanego także jako TAG‑72 – transmembranowy antygen glikoproteinowy). Jest to marker związany z komórkami nabłonkowymi, szczególnie w nowotworach wydzielniczych, którego podwyższony poziom może świadczyć o obecności lub progresji nowotworu.
Wskazania kliniczne potwierdzenie podejrzenia nowotworu żołądka oraz ocena stopnia zaawansowania choroby; monitorowanie skuteczności terapii onkologicznej i wczesne wykrywanie nawrotu; diagnostyka wspomagająca przy podejrzeniu nowotworów jajnika (szczególnie mucinous), trzustki, jelita grubego oraz piersi; ocena progresji choroby w połączeniu z innymi markerami (CEA, CA 19‑9) oraz badaniami obrazowymi; szacowanie ryzyka przerzutów, zwłaszcza do wątroby, u pacjentów z potwierdzonym rakiem żołądka; rozważenie w sytuacjach klinicznych, gdy występują niejasne objawy gastro‑intestynalne u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi (np.
ASD) i istnieje podejrzenie procesu nowotworowego. Przygotowanie pacjenta Próbka nie wymaga specjalnego przygotowania. Zaleca się pobranie krwi rano po nocnym poście, aby zminimalizować wpływ posiłku na parametry biochemiczne, choć nie jest to warunek konieczny. Należy unikać hemolizy oraz stosować się do standardowych wytycznych dotyczących pobierania krwi żylnej. Materiał Do analizy wykorzystuje się surowicę lub osocze pobrane z żyły obwodowej (krew żylna).
Próbka powinna być odwirowana w ciągu 2‑4 h od pobrania i przechowywana w temperaturze 2‑8 °C, nie dłużej niż 48 h przed analizą. Metoda Oznaczenie przeprowadza się metodą immunochemiczną – najczęściej immunoenzymatycznym testem chemiluminescencyjnym (ECLIA) lub chemiluminescencyjną immunoassay (CLIA). Test wykorzystuje monoklonalne przeciwciała skierowane przeciwko specyficznym epitopom CA 72‑4, co zapewnia wysoką swoistość i czułość (dolna granica wykrywalności ≈ 0,5 U/ml).
Zakres referencyjny (norma) Wartość uznawana za prawidłową wynosi ≤ 6,9 U/ml. Wyniki przekraczające tę granicę należy interpretować w kontekście klinicznym oraz w zestawieniu z innymi badaniami. Interpretacja wyniku Wartość prawidłowa (≤ 6,9 U/ml) – nie wskazuje na podwyższony poziom markera; nie wyklucza jednak wczesnych stadiów nowotworu.
Wartość podwyższona (7‑30 U/ml) – może sugerować: rak żołądka (najczęstsze zastosowanie); nowotwory jajnika, zwłaszcza mucinous; nowotwory trzustki, jelita grubego, piersi; stany łagodne, takie jak przewlekłe choroby wątroby, łagodne zmiany piersiowe, ciąża. Znacząco podwyższony poziom (> 30 U/ml) – najczęściej kojarzony z dużym obciążeniem nowotworowym, obecnością przerzutów (szczególnie do wątroby) oraz gorszym rokowaniem.