Cel badania Test określa ilość antygenu nowotworowego CA 50 – czyli sialylowanego antygenu grupy Lewis (sialyl‑Lewisa a) – w surowicy krwi. Pomiar ten służy jako marker pomocniczy w identyfikacji i ocenie przebiegu nowotworów oraz wybranych chorób zapalnych.
Wskazania kliniczne diagnozowanie i kontrola nowotworów układu pokarmowego (rak żołądka, dwunastnicy, jelita grubego), trzustki oraz wątroby, monitorowanie odpowiedzi na leczenie onkologiczne i wczesne wykrywanie ewentualnych nawrotów, wsparcie diagnostyczne przy podejrzeniu przerzutów do płuc, szyjki macicy, macicy, jajników, nerek i piersi, ocena zaawansowanych postaci czerniaka złośliwego oraz chłoniaka, rozważanie w przypadkach ciężkich zapaleń jelit (np.
wrzodziejące zapalenie okrężnicy), chorób autoimmunologicznych oraz marskości wątroby, uwzględnienie w diagnostyce pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, u których występują współistniejące objawy gastroenterologiczne lub podejrzenie procesu nowotworowego. Metoda Stężenie CA 50 wyznacza się metodą immunochemiczną, najczęściej przy użyciu testu ELISA (immunoenzymatycznego) lub immunochemiluminescencji.
Próbka krwi pobierana jest do probówek zawierających antykoagulant (zwykle EDTA lub heparynę), po czym następuje odwirowanie i pobranie surowicy, która jest przechowywana w temperaturze 2‑8 °C i analizowana najpóźniej w ciągu 24 h.
Interpretacja wyników Wartość prawidłowa: zazwyczaj Podwyższony poziom może wskazywać na nowotwory wymienionych wyżej organów, ale także na stany zapalne jelit, choroby autoimmunologiczne, marskość wątroby lub inne procesy patologiczne wpływające na ekspresję antygenu. Wynik podwyższony nie jest specyficzny – konieczna jest korelacja z badaniami obrazowymi, histopatologicznymi oraz innymi markerami onkologicznymi.
Spadek stężenia w trakcie leczenia zazwyczaj odzwierciedla pozytywną odpowiedź na terapię, natomiast ponowny wzrost może sugerować nawrót choroby. Warto zwrócić uwagę na możliwe fałszywie dodatnie wyniki w przypadku intensywnego zapalenia, niewydolności wątroby lub stosowania niektórych leków (np. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi nie wymaga się specjalnego postu ani diety.