Cel badania Oznaczenie poziomu CA 19‑9 w surowicy krwi ma na celu wykrycie podwyższonej produkcji sialylowanego antygenu Lewisa typu a, charakterystycznego dla wielu nowotworów z układu pokarmowego, a także niektórych stanów zapalnych. Wynik wspomaga zarówno postawienie diagnozy, jak i ocenę skuteczności leczenia oraz wczesne wykrycie ewentualnych nawrotów.
Wskazania kliniczne Diagnostyka i kontrola terapii nowotworów, w tym: rak trzustki (gruczolak złośliwy) nowotwory dróg żółciowych – pęcherzyka żółciowego, dróg żółciowych oraz wątroby rak żołądka rak jelita grubego rak jajnika rak płuca i trzustki (w przypadkach podejrzenia przerzutów) Monitorowanie odpowiedzi na leczenie onkologiczne oraz wczesne wykrywanie recydywy.
Ocena przyczyn niejasnych objawów przewodu pokarmowego, takich jak żółtaczka, ból brzucha, niezamierzona utrata masy ciała. Wspomaganie oceny ryzyka nowotworowego u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi (np. ASD), które wykazują podwyższone zachorowanie na niektóre nowotwory. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnych ograniczeń dietetycznych ani postu. Próbka może być pobrana zarówno na czczo, jak i po posiłku, co zwiększa wygodę organizacji wizyty.
Materiał biologiczny Jednorazowa próbka krwi żylnej (ok. 5 ml) pobrana do probówki z antykoagulantem, po której następuje odwirowanie i uzyskanie surowicy. Próbkę należy przechowywać w temperaturze 2‑8 °C i dostarczyć do laboratorium najpóźniej w ciągu 24 h od pobrania. Metoda pomiaru Stężenie CA 19‑9 określa się metodą elektrochemiluminescencji (ECLIA) – wysokoczułą techniką immunologiczną.
Przeciwciała znakowane luminoforem wiążą się z antygenem w surowicy, a powstały sygnał świetlny jest proporcjonalny do ilości oznaczanego markera. Norma Wartość uznawana za prawidłową wynosi <37 U/ml. Wyniki powyżej tej granicy powinny być interpretowane w kontekście klinicznym i ewentualnie skorygowane o dodatkowe badania. Interpretacja wyników Podwyższone stężenia (np.
>37 U/ml) mogą wystąpić w: 70‑80 % przypadków raka trzustki 50‑60 % nowotworów żołądka 50 % nowotworów wątroby i dróg żółciowych 30 % raka jelita grubego niektóre nowotwory jajnika oraz płuca Podwyższenie może także towarzyszyć stanom niezłośliwym, takim jak: ostre i przewlekłe zapalenie trzustki marskość wątroby kamica żółciowa przewlekłe zapalenie dróg żółciowych przerost gruczołów śluzowych (np.