Cel badania Test CA 15-3 (antygen MUC1) służy do oceny poziomu specyficznego markera nowotworowego w surowicy krwi. Jego głównym przeznaczeniem jest monitorowanie przebiegu terapii oraz wczesne wykrywanie ewentualnego nawrotu raka piersi. Dodatkowo, podwyższone stężenia mogą sygnalizować obecność innych nowotworów (np. jajnika, szyjki macicy, endometrium, niedrobnokomórkowego raka płuca) lub wybrane schorzenia niezłośliwe.
Wskazania kliniczne Kontrola skuteczności leczenia raka piersi (chemioterapia, hormonoterapia, terapia celowana). Wczesne wykrywanie nawrotu choroby po zakończeniu terapii. Ocena ryzyka progresji choroby u pacjentek z zaawansowanym rakiem piersi. Diagnostyka różnicowa w przypadkach podejrzenia nowotworów piersi, jajnika, szyjki macicy, endometrium oraz niedrobnokomórkowego raka płuca. Monitoring pacjentów z chorobami niezłośliwymi, które mogą podnosić poziom CA 15-3 (np.
zapalenie wątroby, endometrioza, zapalenie płuc). U osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym ASD, jako element kompleksowej oceny stanu zdrowia przy współistniejących chorobach somatycznych. Metoda Oznaczenie CA 15-3 wykonuje się metodą immunochemiczną, najczęściej immunoenzymatycznym testem (ELISA) lub immunochemiluminescencyjnym (CLIA). Test opiera się na wykrywaniu przeciwciał skierowanych przeciwko antygenowi MUC1, który jest uwalniany do krwi przez komórki nowotworowe.
Wynik podaje się w jednostkach U/mL. Przygotowanie pacjenta Do pobrania materiału wystarczy standardowa żylna krew; zaleca się pobranie 4‑5 ml krwi do probówki bez antykoagulantu. Surowicę uzyskuje się po odwirowaniu próbki (ok. Unikać hemolizy, która może zakłócić wynik. Nie jest wymagana specjalna dieta ani post; jedynie należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego w dniu pobrania. W przypadku jednoczesnego badania innych markerów nowotworowych (np.
CA 125, CEA) można pobrać jedną próbkę, podzieloną na odpowiednie pojemniki. Interpretacja wyników Zakres referencyjny zależy od zastosowanego systemu, najczęściej 0‑30 U/mL. Wyniki powyżej tej wartości należy interpretować w kontekście klinicznym: 30‑100 U/mL – możliwe podwyższenie związane z aktywną chorobą nowotworową lub stanem zapalnym. >100 U/mL – silne wskazanie na progresję lub nawrot nowotworu; wymaga dalszej diagnostyki (obrazowej, histopatologicznej).
Wartości w normie nie wykluczają raka piersi, lecz sugerują brak aktywnej choroby w momencie badania. Wynik powinien być zawsze oceniany razem z innymi badaniami (obrazowymi, klinicznymi) oraz historią leczenia pacjenta. Kod ICD i materiał biologiczny Badanie oznaczone kodem ICD I43 wykonywane jest na surowicy z krwi żylnej. Prawidłowe oznaczenie wymaga zachowania standardowych procedur pobierania i przechowywania próbki.