Cel badania Badanie ma na celu wyznaczenie ilości antygenu nowotworowego CA‑125 (białka MUC16) w surowicy oraz obliczenie wskaźnika ROMA (Risk of Ovarian Malignancy Algorithm), który klasyfikuje ryzyko zachorowania na raka jajnika jako niskie lub podwyższone. Wskazania kliniczne Diagnostyka różnicowa guzów przydatków i jajnika, zwłaszcza przy podejrzeniu nowotworu jajnika. Ocena ryzyka nowotworowego u kobiet z niejednoznacznymi wynikami ultrasonografii przydatkowej.
Monitorowanie skuteczności leczenia oraz kontrola pooperacyjna u pacjentek z potwierdzonym rakiem jajnika. Wykrywanie i obserwacja nieonkologicznych stanów ginekologicznych, takich jak endometrioza, torbiele jajników, zapalenie miednicy miednicznej czy ciąża, które mogą podnosić poziom CA‑125. Wsparcie w regularnej kontroli zdrowia reprodukcyjnego kobiet z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym z ASD, u których komunikacja objawów może być utrudniona.
Materiał biologiczny i przygotowanie pacjenta Materiał: 5 ml krwi pobranej do probówki z żelatyną, z której uzyskuje się surowicę. Przygotowanie: pobranie na czczo (minimum 8 h po ostatnim posiłku) w celu ograniczenia wpływu czynników metabolicznych; unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz badań z kontrastem radiologicznym w ciągu 48 h przed pobraniem.
Uwaga: w fazie lutealnej cyklu menstruacyjnego lub w ciąży poziomy CA‑125 mogą być podwyższone, co należy uwzględnić przy interpretacji. Metoda analityczna Analiza odbywa się przy użyciu immunochemicznych technik, najczęściej testu immunoenzymatycznego (ELISA) lub chemiluminescencyjnego (CLIA).
Próbka surowicy jest inkubowana z monoklonalnymi przeciwciałami skierowanymi przeciwko MUC16, a następnie mierzony jest sygnał (kolorowy lub luminescencyjny), który jest przeliczany na stężenie wyrażone w jednostkach U/ml. Algorytm ROMA łączy uzyskane wyniki CA‑125 i HE4 oraz status menopauzalny (przed lub po menopauzie) i generuje procentowy wskaźnik ryzyka. Interpretacja wyników CA‑125 < 35 U/ml – wynik zazwyczaj uznawany za prawidłowy.
≥ 35 U/ml – podwyższony; wymaga dalszej oceny klinicznej i dodatkowych badań obrazowych. Wskaźnik ROMA Kobiety przed menopauzą: < 13,1 % – niskie ryzyko, ≥ 13,1 % – podwyższone ryzyko nowotworu. Kobiety po menopauzie: < 27,7 % – niskie ryzyko, ≥ 27,7 % – podwyższone ryzyko nowotworu. Wynik podwyższony nie jest równoznaczny z rakiem; konieczne jest wykonanie dodatkowych badań (USG, MRI, biopsja).