Cel badania Określenie stężenia białka C3 w surowicy krwi pozwala ocenić aktywność klasycznej i alternatywnej drogi układu dopełniacza. C3 jest centralnym elementem tego układu, a jego poziom odzwierciedla zarówno stany zapalne, jak i zdolność organizmu do zwalczania infekcji. Wskazania kliniczne Podejrzenie lub monitorowanie chorób autoimmunologicznych (np. toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie naczyń). Przewlekłe lub nawracające infekcje, zwłaszcza bakteryjne i wirusowe.
Ocena funkcji wątroby – C3 jest syntetyzowane w wątrobie, więc jego spadek może wskazywać na niewydolność tego narządu. Badanie w kontekście chorób układu dopełniacza (np. niedobory C3, zespoły hipersensytywności). Neuroinflammation i zaburzenia neurorozwojowe – podwyższone lub obniżone poziomy C3 mogą być powiązane z procesami zapalnymi w mózgu, co ma znaczenie przy ASD, PANS/PANDAS i innych zaburzeniach rozwojowych.
Metoda Stężenie C3 oznacza się najczęściej metodą immunoturbidymetrii lub nephelometrii, wykorzystując przeciwciała monoklonalne wiążące się z C3. Wynik podaje się w miligramach na decylitr (mg/dl) lub w jednostkach międzynarodowych (U/L). Materiał biologiczny Krew żylna pobrana do probówki z antykoagulantem (np. EDTA) – następnie odwirowana w celu uzyskania surowicy.
Surowica – stabilny materiał do oznaczeń immunologicznych, przechowywana w temperaturze 2‑8 °C, a w razie dłuższego przechowywania – zamrożona w –20 °C. Przygotowanie pacjenta Przygotowanie nie wymaga głodówki; badanie można wykonać w dowolnym momencie dnia. Należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożycia dużych dawek suplementów witaminowych lub mineralnych w ciągu 24 h przed pobraniem krwi, aby nie zakłócić wyniku.
Ważne jest, aby próbka nie była hemolizowana – w przypadku widocznej krwi w osoczu należy pobrać nową próbkę. Interpretacja wyników Wartość prawidłowa: zazwyczaj 90‑180 mg/dl (wartości referencyjne mogą się nieznacznie różnić w zależności od laboratorium).
Podwyższony poziom C3: wskazuje na aktywację układu dopełniacza, co może występować w ostrych stanach zapalnych, infekcjach bakteryjnych, niektórych nowotworach oraz w przebiegu chorób autoimmunologicznych z dominacją układu dopełniacza. Obniżony poziom C3: może świadczyć o konsumpcji C3 w procesie immunologicznym (np. w toczeniu, zespołach immunokompleksowych), o niewydolności wątroby lub o wrodzonych/nabytych niedoborach dopełniacza.