Cel badania Test C1q mierzy ilość białka C1q w surowicy krwi. C1q jest pierwszym elementem klasycznej drogi układu dopełniacza, wiąże się z immunologicznymi kompleksami antygen‑przeciwciało i inicjuje kaskadę aktywacji dopełniacza, prowadząc do opsonizacji, lizy komórek i regulacji odpowiedzi zapalnej. Wskazania kliniczne Podejrzenie pierwotnego niedoboru składnika C1q – rzadkiej, dziedzicznej immunodeficjencji zwiększającej podatność na infekcje bakteryjne i wirusowe.
Monitorowanie chorób autoimmunologicznych, w szczególności toczenia układowego (SLE), gdzie obniżone poziomy C1q mogą wskazywać na aktywację układu dopełniacza i zwiększone ryzyko uszkodzeń narządów. Ocena aktywności układu dopełniacza w chorobach związanych z tworzeniem się immunokompleksów (np. zapalenie nerek, zapalenie naczyń).
Badanie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych, w tym autyzmu (ASD) i innych spektrum zaburzeń neuropsychiatrycznych, gdzie dysregulacja układu dopełniacza, w tym C1q, może wpływać na procesy synaptyczne i neuroinflamację. Metoda Stężenie C1q oznacza się najczęściej metodą immunoenzymatyczną (ELISA) lub immunoturbidymetrią.
Próbka surowicy pobrana z żyły jest odwirowana, a następnie poddawana analizie w warunkach kontrolowanej temperatury i pH, co zapewnia precyzyjne określenie koncentracji w jednostkach mg/L lub μg/mL. Interpretacja wyników Wartość prawidłowa: zazwyczaj 70‑180 mg/L (zakres referencyjny może się różnić w zależności od laboratorium). Obniżony poziom C1q: sugeruje niedobór wrodzony lub nabyty, silną aktywację klasycznej drogi (np.
w SLE) lub zużycie w przebiegu intensywnego zapalenia. Podwyższony poziom C1q: może wystąpić w stanach zapalnych, chorobach autoimmunologicznych z nadprodukcją białek dopełniacza lub w niektórych nowotworach. W kontekście ASD wyniki należy interpretować razem z innymi markerami immunologicznymi oraz oceną kliniczną, ponieważ izolowane podwyższenie C1q nie jest wystarczające do postawienia diagnozy.
Przygotowanie pacjenta Próbka pobierana jest z żyły w warunkach standardowych; nie wymaga specjalnego przygotowania dietetycznego ani okresu postu. Należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego i przyjmowania leków immunosupresyjnych w dniu pobrania, jeśli to możliwe, gdyż mogą one wpływać na poziom białek dopełniacza.