Cel badania Badanie określa stężenie C‑telopeptydu kolagenu typu I (ICTP) w surowicy krwi. ICTP jest rozpuszczalnym fragmentem kolagenu powstającym w wyniku degradacji kostnej, dlatego jego poziom odzwierciedla aktywność osteoklastów i tempo resorpcji kości. Wskazania kliniczne Diagnostyka i monitorowanie chorób metabolicznych kości, takich jak osteoporoza, osteopenia, choroba Pageta.
Ocena skuteczności terapii przeciwresorpcyjnych (bisfosfoniany, denosumab) oraz anabolicznych (teriparatyd). Badanie przy podejrzeniu zwiększonej utraty masy kostnej w wyniku długotrwałego stosowania glikokortykosteroidów lub leków przeciwpsychotycznych. Monitorowanie stanu kości u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi (np. ASD, ADHD), u których ograniczona aktywność fizyczna lub specyficzne terapie mogą wpływać na metabolizm kostny.
Ocena ryzyka złamań u osób starszych oraz w trakcie rehabilitacji po urazach kostnych. Materiał biologiczny Surowica pobrana z żyły w warunkach jałowych. Próbka powinna być odwirowana w ciągu 30 min od pobrania i przechowywana w temperaturze –20 °C lub niższej do momentu analizy. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania dietetycznego.
Zaleca się, aby pacjent nie przyjmował suplementów wapnia lub witaminy D w ciągu 24 h przed pobraniem krwi, aby uniknąć wpływu na wynik. Metoda Stężenie ICTP określa się metodą immunoenzymatyczną (ELISA) lub immunochemiluminescencyjną. Test wykorzystuje przeciwciała monoklonalne skierowane przeciwko specyficznemu fragmentowi C‑telopeptydu kolagenu typu I. Interpretacja wyników Wartość prawidłowa – zależy od laboratorium, zwykle 2–5 µg/L w surowicy.
Podwyższony poziom ICTP wskazuje na zwiększoną resorpcję kości – może występować w osteoporozie, chorobach metabolicznych, po urazach, w przebiegu nowotworów kości oraz przy długotrwałym stosowaniu glikokortykosteroidów. Obniżony poziom ICTP może być obserwowany przy skutecznej terapii antyresorpcyjnej lub w stanach o zmniejszonej aktywności osteoklastów.
Uwagi dodatkowe W połączeniu z markerami formacji kostnej, takimi jak osteokalcyna czy prokolagen typu I N‑terminalny (P1NP), ICTP pozwala na kompleksową ocenę równowagi między resorpcją a formacją kości. W kontekście zaburzeń neurorozwojowych, regularne monitorowanie ICTP może pomóc w wczesnym wykryciu problemów kostnych spowodowanych ograniczoną mobilnością lub działaniem leków.