Cel badania Określenie obecności i poziomu przeciwciał IgM skierowanych przeciwko bakterii Borrelia burgdorferi w płynie mózgowo‑rdzeniowym (PMR). Wynik pozwala na wykrycie aktywnej, najczęściej wczesnej fazy neuroboreliozy oraz ocenić, czy w organizmie zachodzi intratheczna synteza przeciwciał. Wskazania kliniczne Objawy neurologiczne sugerujące neuroboreliozę: zapalenie opon mózgowo‑rdzeniowych, zapalenie nerwów czaszkowych, radikulopatia, encefalopatia.
Utrzymujące się objawy neuropsychiatryczne (np. zaburzenia koncentracji, lęk, depresja) w kontekście zaburzeń neurorozwojowych, w tym autyzmu, PANS/PANDAS. Rozpoznanie różnicowe w przypadkach gorączki o niejasnym pochodzeniu połączonej z objawami neurologicznymi. Kontrola skuteczności leczenia antybiotykowego w przebiegu neuroboreliozy. Materiał Płyn mózgowo‑rdzeniowy pobrany w trakcie standardowej nakłucia lędźwiowego (minimum 1 ml).
Metoda Badanie wykonywane jest metodą immunoenzymatyczną (ELISA) lub immunofluorescencji, które wykrywają przeciwciała IgM klasy specyficzne dla antygenu flagelliny (p41) i białka OspC. W niektórych laboratoriach stosuje się dodatkowo obliczenie wskaźnika antygenowego (antibody index) w celu potwierdzenia intrathecznej syntezy przeciwciał. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania dietetycznego.
Jeśli to możliwe, przed pobraniem PMR należy odczekać co najmniej 48 h od ostatniej dawki antybiotyku, aby uniknąć fałszywie ujemnych wyników. Pacjent powinien poinformować lekarza o przyjmowanych lekach oraz o ewentualnych reakcjach alergicznych na środki znieczulające stosowane przy nakłuciu. Interpretacja wyników Wynik dodatni IgM – wskazuje na niedawną infekcję Borrelia burgdorferi i prawdopodobną aktywność w obrębie ośrodkowego układu nerwowego.
Potwierdzenie wymaga korelacji klinicznej oraz, w razie potrzeby, dodatkowego oznaczenia IgG i wskaźnika antygenowego. Wynik ujemny IgM – nie wyklucza neuroboreliozy w późniejszych stadiach, gdy dominują przeciwciała IgG; zaleca się dalszą diagnostykę w zależności od obrazu klinicznego. Wysoki wskaźnik antygenowy (AI > 1,5) potwierdza intratheczną syntezę przeciwciał i jest silnym dowodem na neuroboreliozę.
Możliwe przyczyny fałszywie dodatnich wyników: krzyżowa reaktywność z innymi bakteriami (np. Treponema pallidum), nieprawidłowe pobranie próbki, zanieczyszczenie serum. Powiązania z zaburzeniami neurorozwojowymi Infekcje Borrelia mogą nasilać objawy zaburzeń neurorozwojowych, w tym pogorszenie funkcji poznawczych, nasilenie lęków i zaburzeń zachowania u dzieci i młodzieży z autyzmem lub zespołem PANS/PANDAS.