Cel badania Badanie ma na celu identyfikację fragmentów DNA Bordetella pertussis oraz Bordetella parapertussis w materiałach pobranych z górnych dróg oddechowych. Dzięki zastosowaniu techniki real‑time PCR umożliwia wykrycie nawet niewielkiej liczby kopii genetycznych, co pozwala na szybkie i bardzo czułe potwierdzenie zakażenia krztuścem.
Wskazania kliniczne Ostry lub przewlekły kaszel o charakterze napadowym, głośnym, z towarzyszącym świszczącym oddechem lub wymiotami po kaszlu. Objawy utrzymujące się dłużej niż 14 dni, szczególnie u niemowląt, małych dzieci oraz osób z zaburzeniami neurorozwojowymi (np. Rozpoznanie przyczyn kaszlu w kontekście zaburzeń neurologicznych, gdzie infekcje dróg oddechowych mogą nasilać objawy neurozapalne.
Kontrola skuteczności terapii antybiotykowej oraz monitorowanie rozprzestrzeniania się zakażenia w placówkach grupowych (przedszkola, szkoły). Materiał biologiczny Wymaz z nosa i gardła (nasofaryngeal swab) lub aspirat nosowo‑gardłowy pobrany przy użyciu sterylnego wacika lub rurki aspiracyjnej. Materiał powinien być zebrany w ciągu pierwszych 21 dni od wystąpienia pierwszych objawów. Próbka musi być umieszczona w odpowiednim medium transportowym (np.
Amies) i przechowywana w temperaturze 2‑8 °C, a analiza powinna zostać wykonana nie później niż 48 h od pobrania. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnej diety ani odstawiania leków, jednak zaleca się, aby pacjent nie przyjmował antybiotyków (np. azytromycyny, erytromycyny) w ciągu co najmniej 48 h przed pobraniem materiału, jeśli to możliwe. Przed pobraniem wymazu należy unikać płukania nosa oraz spożywania posiłków i napojów w ciągu 30 min.
U małych dzieci wymaz pobiera się delikatnie, wprowadzając miękki wacik do tylnej części nosa, aby nie wywołać podrażnienia. Metoda Wykorzystuje się metodę multiplex real‑time PCR (RT‑PCR) z zestawem primerów i sond specyficznych dla: genu IS481 charakterystycznego dla B. pertussis, genu IS1001 charakterystycznego dla B. Test dostarcza wyniki w postaci wartości progowych (Ct), co pozwala ocenić ilość materiału genetycznego w próbce.
Analiza jest jednoczesna (multiplex), co skraca czas diagnostyczny i redukuje potrzebę dodatkowych reakcji. Interpretacja wyników Wynik dodatni (detekcja DNA B. parapertussis) – potwierdza aktywne zakażenie krztuścem. Należy niezwłocznie rozpocząć leczenie antybiotykowe i, w razie potrzeby, wdrożyć środki izolacyjne. Wynik ujemny – nie wykryto materiału genetycznego patogenów.