Cel badania Test ma na celu wykrycie oligoklonalnych pasm immunoglobulin G (IgG) w płynie mózgowo‑rdzeniowym (CSF) oraz określenie indeksu immunoglobulin (IgG) w stosunku do surowicy. Dzięki temu można ocenić, czy w ośrodkowym układzie nerwowym zachodzi synteza wewnątrz oponowa przeciwciał, co jest charakterystyczne dla wielu chorób zapalnych mózgu.
Wskazania kliniczne Rozpoznanie i różnicowanie stwardnienia rozsianego (ICD‑10 G35) Ocena zapalenia opon mózgowych i rdzeniowych, w tym zapalenia mózgu (ICD‑10 G04.0) oraz zapalenia opon mózgowo‑rdzeniowych (ICD‑10 G03) Diagnostyka autoimmunologicznych encefalopatii, np.
encefalitis przeciwreceptorowej NMDA Badanie przy podejrzeniu infekcji wirusowych lub bakteryjnych układu nerwowego Ocena neurozapalnego komponentu w zaburzeniach neurorozwojowych, w tym w spektrum autyzmu (ICD‑10 F84.0) oraz w zespołach PANS/PANDAS Materiał biologiczny Płyn mózgowo‑rdzeniowy (CSF) – 2–3 ml Surowica krwi – 3–5 ml Metoda Badanie obejmuje dwa etapy: Elektroforeza izoelektryczna (IEF) z immunodetekcją – pozwala na rozdzielenie białek IgG w CSF i surowicy oraz wizualizację oligoklonalnych pasm, które pojawiają się wyłącznie w CSF.
Obliczenie indeksu IgG – stosunek (IgGCSF/IgGserum) do (albuminaCSF/albuminaserum). Wartość >0,7 (przy prawidłowej przepuszczalności barierowej) sugeruje syntezę wewnątrz oponową. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem CSF nie wymaga się specjalnego przygotowania dietetycznego. Należy jednak: Unikać podawania wysokich dawek sterydów lub immunosupresantów w ciągu 48 h przed pobraniem, ponieważ mogą one wpływać na wynik.
W przypadku podejrzenia infekcji bakteryjnej – nie podawać antybiotyków przed pobraniem, o ile nie jest to medycznie uzasadnione. Zapewnić pacjentowi odpowiednią pozycję i aseptykę podczas pobierania płynu mózgowo‑rdzeniowego. Interpretacja wyników Pozytywne oligoklonalne pasma w CSF przy braku ich w surowicy – silny wskaźnik syntezy wewnątrz oponowej, typowy dla stwardnienia rozsianego i innych chorób demielinizacyjnych.
Obecność identycznych pasm w CSF i surowicy – najczęściej odzwierciedla przenikanie białek z krwi do CSF, nie wskazuje na wewnątrz oponową syntezę. Indeks IgG >0,7 (przy prawidłowej funkcji bariery) – potwierdza zwiększoną syntezę IgG w ośrodkowym układzie nerwowym. Indeks IgG – wskazuje na brak istotnej syntezy wewnątrz oponowej; wynik może być fałszywie ujemny przy uszkodzonej barierze krew‑mózg.