Cel badania Pomiar stężenia bilirubiny pośredniej (nierozpuszczalnej w wodzie) w surowicy krwi ma na celu wykrycie zaburzeń związanych z nadmiernym rozpadem erytrocytów, niewydolnością wątrobową oraz zaburzeń transportu bilirubiny. Wynik pomaga w różnicowaniu przyczyn żółtaczki i ocenie ryzyka neurotoksyczności bilirubiny. Wskazania kliniczne Objawy żółtaczki (żółte zabarwienie skóry i błon śluzowych). anemia hemolityczna, niedobór enzymu G6PD).
Choroby wątroby i dróg żółciowych (zapalenie wątroby, marskość, zwężenie dróg żółciowych). Monitorowanie terapii przeciwzakrzepowej i leków mogących wpływać na metabolizm bilirubiny. Ocena ryzyka uszkodzenia neurologicznego u noworodków oraz w kontekście zaburzeń neurorozwojowych, w tym ASD, gdy istnieje podejrzenie zaburzeń metabolicznych. Materiał biologiczny i przygotowanie pacjenta Do badania pobiera się krew żylna – 5‑7 ml, z której uzyskuje się surowicę.
Przed pobraniem nie jest wymagana specjalna dieta, jednak zaleca się unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożycia dużych ilości tłuszczu w ciągu 12 h przed pobraniem, aby zminimalizować ryzyko hemolizy próbki. Próbkę należy transportować w temperaturze 2‑8 °C i przeanalizować w ciągu 24 h od pobrania.
Metoda Stężenie bilirubiny pośredniej określa się najczęściej metodą spektrofotometryczną po dodaniu reagentu, który wiąże bilirubinę bezpośrednią, pozostawiając jedynie bilirubinę pośrednią do pomiaru przy długości fali 540 nm. Alternatywnie stosuje się metodę enzymatyczną z wykorzystaniem bilirubinaza. Interpretacja wyników Wartość prawidłowa: 0,2‑1,0 mg/dl (3,4‑17 µmol/l) – zależnie od laboratorium.
Wzrost: wskazuje na zwiększoną hemolizę, niewydolność wątroby lub zaburzenia transportu bilirubiny. Spadek: rzadko spotykany, może wynikać z ciężkiej choroby wątroby lub niedoboru prekursorów bilirubiny. Wysokie stężenie bilirubiny pośredniej u noworodków wymaga szybkiej interwencji, ponieważ może prowadzić do bilirubinowej encefalopatii, co ma znaczenie w kontekście zaburzeń rozwojowych, w tym autyzmu.
Znaczenie w diagnostyce zaburzeń neurorozwojowych Podwyższony poziom bilirubiny pośredniej może wpływać na rozwój ośrodkowego układu nerwowego, szczególnie w okresie prenatalnym i noworodkowym. Badanie to jest więc użyteczne w ocenie czynników ryzyka neurotoksyczności u dzieci z podejrzeniem zaburzeń neurorozwojowych, w tym ASD, oraz w monitorowaniu wpływu chorób wątrobowych na funkcjonowanie mózgu.