Cel badania Test bilirubiny całkowitej mierzy sumę bilirubiny bezpośredniej (sprzężonej) i pośredniej (niesprzężonej) obecnej w surowicy krwi. Wynik odzwierciedla zdolność wątroby do przetwarzania bilirubiny, przepływ żółci oraz tempo rozpadu czerwonych krwinek. Wskazania kliniczne Choroby wątroby: zapalenie, marskość, stłuszczenie, uszkodzenia toksyczne. Patologie dróg żółciowych: cholestaza, kamica żółciowa, zwężenia, nowotwory.
Stany zwiększonej hemolizy: anemia hemolityczna, niedobór enzymów, reakcje immunologiczne. Noworodkowy żółtaczka i ryzyko uszkodzenia neurologicznego (kernioterus), istotne w kontekście rozwoju neurorozwojowego. Monitorowanie terapii farmakologicznej i chirurgicznej wpływającej na metabolizm bilirubiny. Materiał i metoda Do badania pobiera się 3‑5 ml krwi żylnej, po której następuje odwirowanie i uzyskanie surowicy.
Bilirubina całkowita oznaczana jest najczęściej metodą enzymatyczno‑spektrofotometryczną, w której bilirubina jest przekształcana w formę mierzalną przy długości fali 450 nm. Wynik podaje się w miligramach na decylitr (mg/dl) lub mikromolach na litr (µmol/L). Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi nie jest wymagana specjalna dieta; badanie może być wykonane zarówno na czczo, jak i po posiłku.
Należy jednak unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz sytuacji sprzyjających hemolizie (np. ucisk na żyłę, długotrwałe uciskanie próbki). Interpretacja wyników Normy laboratoryjne mogą się nieznacznie różnić w zależności od metody, typowo przyjmowane przedziały to: Bilirubina całkowita: 0,3‑1,2 mg/dl (5‑20 µmol/L). Bilirubina pośrednia (niesprzężona): 0,2‑0,8 mg/dl. Bilirubina bezpośrednia (sprzężona): 0,1‑0,4 mg/dl.
Podwyższony poziom bilirubiny całkowitej może wynikać z: przewagi bilirubiny pośredniej – wskazuje na zwiększoną hemolizę lub niewydolność koniugacji w wątrobie. przewagi bilirubiny bezpośredniej – sugeruje zaburzenia odpływu żółci lub uszkodzenie komórek wątrobowych. U noworodków znaczny wzrost bilirubiny pośredniej może prowadzić do uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego (kernioterus), co ma implikacje w rozwoju zaburzeń neurorozwojowych, w tym autyzmu.
Dlatego w przypadkach podwyższonego wyniku zaleca się dalszą diagnostykę i ewentualne leczenie (fototerapia, wymiana krwi). Powiązane badania W zależności od wyniku, lekarz może zlecić dodatkowe testy, takie jak: Alkaliczna fosfataza (ALP) i aminotransferazy (ALT, AST) – ocena uszkodzenia wątroby. Badanie bilirubiny bezpośredniej i pośredniej – rozdzielenie przyczyn podwyższenia. Panel hemolityczny (morfologia, retikulocyty, haptoglobina) – ocena rozpadu krwinek.