Cel badania Test bilirubiny bezpośredniej (konjugowanej) służy do pomiaru ilości bilirubiny, która po połączeniu z kwasem glukuronowym stała się rozpuszczalna w wodzie. Wynik odzwierciedla prawidłowość procesu koniugacji w wątrobie oraz zdolność organizmu do wydalania bilirubiny żółciowej. Materiał biologiczny i przygotowanie pacjenta Materiał: 2‑3 ml krwi żylnej, surowica.
Próbka powinna być pobrana w probówce chronionej przed światłem (ciemny lub z dodatkiem żelaza), aby zapobiec fotodegradacji bilirubiny. Nie wymaga długiego postu; zaleca się pobranie po 8‑12 h od ostatniego posiłku, co minimalizuje krótkotrwałe wahania metabolizmu. Unikać hemolizy – rozpad erytrocytów może fałszywie podnieść bilirubinę całkowitą, choć wpływ na bilirubinę bezpośrednią jest niewielki.
W przypadku noworodków zaleca się pobranie po 48‑72 h życia, aby odróżnić fizjologiczną żółtaczkę od patologicznej cholestazy. Metoda pomiarowa W laboratoriach najczęściej stosuje się reakcję diazo‑Jendrassika‑Grofa, w której bilirubina sprzężona reaguje z reagentem diazowym, tworząc kolorowy kompleks mierzalny spektrofotometrycznie przy długości fali 540 nm.
Nowoczesne analizatory biochemiczne automatyzują cały proces, zapewniając wysoką dokładność i szybki czas uzyskania wyniku. Alternatywnie dostępne są metody immunoturbidymetryczne, które wykorzystują przeciwciała specyficzne dla bilirubiny konjugowanej. Wskazania kliniczne Objawy żółtaczki (zażółcenie skóry, błon śluzowych, białek oczu). Podejrzenie chorób wątroby: wirusowe zapalenie wątroby, marskość, stłuszczenie, alkoholowa choroba wątroby.
Choroby dróg żółciowych: kamienie żółciowe, zwężenia, niedrożność, wrodzone wady dróg żółciowych (np. Stany hemolityczne – w celu rozróżnienia przyczyn podwyższonej bilirubiny całkowitej. Monitorowanie terapii lekami hepatotoksycznymi lub po zabiegach chirurgicznych dróg żółciowych. Ocena noworodków z przedłużoną żółtaczką oraz badanie w ramach panelu bilirubinowego w celu wykluczenia cholestazy wpływającej na rozwój neurobehawioralny.
Badanie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych (ASD, PANS/PANDAS) – w przypadkach podejrzenia zaburzeń metabolicznych wątrobowo‑żółciowych, które mogą modulować oś mózg‑jelito‑immunologiczną. Interpretacja wyników Zakres prawidłowy: 0,0‑0,3 mg/dl (0‑5 µmol/L) u dorosłych; u noworodków dopuszczalne wartości do 1,0 mg/dl w pierwszych dniach życia. Wartość podwyższona: wskazuje na hiperbilirubinę sprzężoną, co może świadczyć o: cholestazie wewnątrzwątrobowej (np.